The Types Of Influence And Moral Background In The Thought And Art Of Chingiz Aitmatov

Cengiz Aytmatov’un Düşünce ve Sanatında Ahlaki Zemin ve Etkileme Biçimleri

Abstract

Chingiz Aitmatov is a Kyrgyz wise man who thinks in Kirghiz, writes in Russia and first and foremost lives like a ‘human being’. He wrote a lot of novels and stories which deeply impressed all the world. His productions would be acknowledged as a source by which the fruitful solutions may be searched for the problem effected to world the people. Even though his books may be firstly evaluated as literature works, the meanings of the works invite philosophy to the process. Every single work may be accepted as an important in the framework of both moral and political philosophies. The importance and value may much more get strong when it is combined with effectiveness and permanency. In the paper, the main specialities, which make Aitmatov significant character for the entire world shall be stated and evaluated. Especially, the paper shall focus mainly on the qualities of effectiveness and permanency depending on art and morality. In the paper, a background shall also be constructed in order to evaluate the works of Aitmatov in the context of effectiveness and permanency. The background includes the Greek concepts of mythos, epos and logos. These concepts are received the words of ‘masal’, ‘mesel’, ‘misal’ which are taken up important place in our thought tradition.

Özet

Cengiz Aymatov, Kırgızca düşünen, Rusça yazan ama her şeyden öte insan gibi yaşayan Kırgız bilgesidir. Tüm dünyayı etkileyen çok sayıda hikaye ve roman yazmıştır. Eserleri bugün dünya insanlarının sorunlara cevap arayabileceği kaynak görevini görebilmektedir. Onun eserleri ilk elden edebiyat alanı içinde değerlendirilse de eserlerindeki anlam sürece felsefeyi de davet eder. Her bir eseri ahlak ve siyaset felsefeleri bakımından önemli bir değeri haizdir. Bu değer ve önem, eserlerindeki kalıcılık ve etkileyicilikle birleştiğinde çok daha güçlenir. Makalemizde Cengiz Aytmatov’u tüm dünya için önemli kılan hususiyetleri ifade etmeye ve değerlendirmeye çalışacağız. Özellikle çalışmamız kalıcı ve etkileyici olma özelliklerinin sanat ve ahlaka dayanan taraflarına odaklanacaktır. Çalışmada Aytmatov’un çalışmalarının etkileyicilik ve kalıcılık çerçevesinde değerlendirebileceği bir zemin de inşa edilecektir. Bu zemin mitos, epos ve logos kavramlarını içerecektir. Bu kavramlar kendi düşünce geleneğimizde önemli yer işgal eden masal, mesel ve misal ile de karşılanacaktır.