Tıp Bilimlerinde Yayınlanan Makalelerin İstatistiksel Hatalar Bakımından İncelenmesi

Examining of Published Articles with Respect to Statistical Errors in Medical Sciences

İlker ERCAN,Pinar G. KARADENIZ,ŞENGÜL CANGÜR,GÜVEN ÖZKAYA,Hakan DEMİRTAŞ

Abstract

Researchers who do not have adequate statistical knowledge commit a wide range of critical errors with regard to the design, execution,analysis, presentation and interpretation of their studies. The aim of the present work is to examine the statistical errors of scientific articles. Cross sectional study. Methods: Ninety-five articles published in either Science Citation Index (SCI) or (Science Citation Index-Expanded) SCI-E journals, 122 articles published in non-SCI or non-SCI-E journals were included in this study. The articles were chosen from among those indexed in the PubMed and Bioline databases between the years 2004 and 2010, inclusively. A total of 217 articles had at least one statistical error. The most frequently encountered statistical error was errors in summarizing data for articles published in the journals indexed in SCI or SCI-E, as well as non-SCI or non-SCI-E journals. For errors involving use of an incorrect test and statistical symbol errors, there was a statistically significant difference between articles published in journals indexed in SCI or SCI-E and non-SCI or non-SCI-E journals; this difference favored the former. Some action should be taken by researchers and editors to prevent the introduction of statistical errors into scientific publications. Researchers (i) should have a basic statistical knowledge, (ii) should consult a biostatistician at the planning, analyzing, interpreting and reporting stages of a study. Furthermore, editors should send studies that have been submitted to their journal to a biostatistician during the review process.

Özet

İstatistik bilgisi yeterli olmayan araştırmacılar; çalışmalarının tasarımında, yürütülmesinde, analizinde, sunumunda ve yorumlanmasında bir takım önemli hatalar yapmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı, bilimsel makalelerdeki istatistiksel hataları incelemektir. Science Citation Index (SCI) ya da (Science Citation Index-Expanded) SCI-E indekslerinde yer alan dergilerde yayınlanan 95 makale ile, bu indekslerde yer almayan dergilerde yayınlanan 122 makale çalışmaya dahil edilmiştir. Makaleler 2004 ve 2010 yılları arasında PubMed ve Bioline veri tabanlarında yer alan makaleler arasından seçilmiştir. Toplam 217 makalenin tümünde en az bir istatistiksel hata olduğu görülmüştür. Hem SCI ya da SCI-E indeksli dergilerde hem de bu indeklerde yer almayan dergilerde yayınlanan makalelerde en sık karşılaşılan hata, verilerin özetlenmesinde yapılan hatalar dır. SCI ya da SCI-E indeksli dergilerde yayınlanan makalerler ile bu indekslerde yer almayan dergilerde yayınlanan makaleler arasında; yanlış bir test kullanımı ve istatistiksel sembol hataları konusunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edilmiştir. Bilimsel yayınlarda istatistiksel hatalarla karşılaşmamak için araştırmacılar tarafından bir takım önlemler alınmalıdır. Araştırmacılar (i) temel istatistik bilgisine sahip olmalıdır, (ii) bir çalışmanın planlama, analiz, yorumlama ve raporlama aşamalarında bir biyoistatistik uzmanına danışmalıdır. Ayrıca, editörler, dergilerine gönderilen çalışmaların hakem incelemesi sürecinde çalışmaları bir biyoistatistik uzmanına göndermelidir.