TAXI RENEWALS BASED ON AHP AND MOORA METHODS DECISION SUPPORT MOBILE APPLICATION

TİCARİ TAKSİ ARAÇ YENİLEMELERİNDE AHS VE MOORA YÖNTEMLERİNE DAYALI KARAR DESTEK MOBİL UYGULAMASI

Abstract

As part of Ministry of Finance Revenue Administration’s decision of “Application of Provisional Clause in Renewal of Commercial Vehicles” in “Private Consuming Tax (PCT)”, renewal operations of commercial vehicles to be used as local taxi cabs are held exempted from PCT on condition that they are completed until 30/06/2019. Those who want to buy vehicles to be used as commercial vehicles put some criteria into consideration such as production price, rate of PCT discount, fuel type, inner city and upstate fuel consumption, transmission structure, cylinder volume, engine power, maximum speed, number of airbags, acceleration, rear deck capacity, and number of seats. Selection of the vehicle to meet the requirements becomes a complicated process. In interviews with the taxi drivers it has been observed that, mostly the experiences and recommendations are taken into consideration while Multi Criteria Decision Making Methods (MCDM) etc. are not. In this study, designing a mobile app that is easily accessible from smart phones with android and IOS operation systems, and that has decision support system that sorts 667 taxi cab alternatives suitable for user criteria is designed. The mobile application uses the AHP technique for criteria weighting and MOORA technique for vehicle ranking. The mobile application can be downloaded quickly and easily from application markets. The simple and user-friendly interface of the application appeals to users of all ages and sights. Since the mobile application contains only the necessary features and vehicle information, users can easily choose commercial vehicles.

Özet

Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın “Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)” uygulamasında yapmış olduğu “Ticari Taşıtların Yenilenmesinde Geçici Madde Uygulaması” kapsamında şehir içi taksi taşımacılığı faaliyeti gösteren ticari taşıtların yenileme işlemlerinin 30/06/2019 tarihine kadar yapılması halinde ÖTV muaf tutulmuştur. Binek ticari taksi olarak araç almak isteyenler net fiyat, anahtar teslim fiyat, vergi indirim kazancı, yakıt türü, şehir içi yakıt tüketimi, şehir dışı yakıt tüketimi, şanzıman tipi, motor hacmi, motor gücü, maksimum hız, hava yastık sayısı, hızlanma, CO2 emisyonu, bagaj hacmi ve koltuk sayısı gibi kriterlere önem vermektedir. Gereksinimleri karşılayacak aracın seçilmesi önemli ve karmaşık bir süreç haline gelmektedir. Taksicilerle yapılan görüşmelerde genellikle tecrübe ve tavsiyelerin göz önünde bulundurulduğu, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri (ÇKKV) vb. bilimsel yaklaşımların dikkate alınmadığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmada kullanıcının seçmiş olduğu kriterlerin karar verme sürecinde kullanıldığı, 667 adet ticari taksi alternatifinin kullanıcı kriter ağırlıklarına uygun sıralama yapabilecek, android ve IOS işletim sistemine sahip cep telefonu ve tabletlerden kolaylıkla ulaşılabilen karar destek sistemine sahip mobil uygulama tasarlanmıştır. Mobil uygulama kriter ağırlıklandırma için AHS, ticari araçları sıralamak için MOORA tekniğini kullanmaktadır. Hazırlanan mobil uygulama hızlı ve kolay bir şekilde uygulama marketlerinden indirilebilmektedir. Uygulamanın sade ve kullanıcı dostu arayüzü her yaş ve kesimden kullanıcıya hitap etmektedir. Mobil uygulama sadece gerekli olan özellikleri ve araç bilgilerini içerdiğinden kullanıcılar kolaylıkla ticari araç seçimi yapabilmektedir.