' En çok gözetilen ulus kaydı ' ve uyuşmazlık çözüm yollarına ilişkin kurallar

Abstract

Most favored nation clause (MFN) is one of the important principles of international trade and investment treaties. MFN is widely used in many important multilateral treaties and Bilateral Investment Treaties (BITs). Under the MFN clause the granting state is under the obligation to provide the most favored treatment to the other state or its investors. However the relationship between the MFN clauses with procedural rules especially rules regarding dispute settlement procedures is widely discussed by the arbitration tribunals and the issue is still not resolved. In this paper the application of the MFN clause will be discussed by reference to ICSID cases and 'Model Bilateral Investment Treaties'.

Özet

Uluslararası ticaret ve yatırım antlaşmalarının temel ilkelerinden biri "En Çok Gözetilen Ulus Kaydı"'dır. En çok gözetilen ulus kaydı, önemli birçok çok taraflı antlaşmada ve ikili yatırım antlaşmasında kullanılmaktadır. Bu kayıt ile ilgili devlete ya da yatırımcısına diğer devletlere veya yatırımcılara gösterilen muamelenin en elverişlisi sağlanacağı için hükmün kapsamını, belirlemek çok önemlidir. Özellikle yatırım uyuşmazlıklarının çözümü konusunda uluslararası tahkim başvurularında artış olduğu günümüzde bu konunun son derece dikkatli incelenerek değerlendirilmesi gerekmektedir. Uygulamada en çok gözetilen ulus kaydının.usul kurallarına özelikle de uyuşmazlık çözüm yollarına ilişkin düzenlemelere uygulanıp uygulanmayacağı sorunu tartışılmış ve hakem mahkemelerinde bu konuda farklı kararlar verilmiştir. Çalışmada bu konudaki gelişmeleri yansıtabilmek için ICSID davalarından örnekler verilerek en çok gözetilen ulus kaydının uygulanması tartışılmakta ve aynı zamanda yol gösterici olması açısından "Model İkili Yatırım Antlaşmalarının" ilgili düzenlemelerine değinilmektedir.