ORGANIZATION OF ISLAMIC COOPERATION ARBITRATION CENTER

Abstract

The Turkish State has actively been making all kinds of efforts for the establishment of a well known arbitration center in Turkey. While continuing these efforts with financial burden in that respect, Turkey has signed an international treaty with the Islamic Chamber of Commerce Industry and Agriculture (ICCIA), which is located in Karachi, and it has undertaken to host the Organization of Islamic Cooperation (OIC) Arbitration Center. Although the ICCIA is a professional organization it has been granted diplomatic status similar to an international organiza-tion. Due to its diplomatic status it can make international agreements with States. The OIC Arbitration Center is located in Istanbul. The Cen-ter has been established for the settlement of commercial and investment disputes by arbitration or other alternative dispute resolution methods. Establishment of the OIC Arbitration Center is realized by an interna-tional treaty. The Agreement between the Government of the Republic of Turkey and the Islamic Chamber of Commerce Industry and Agriculture on the Establishment of the Organization of Islamic Cooperation Arbi-tration Center in Turkey was ratified by Turkey on 25 January 2020. This Agreement is shortly known as “Host Country Agreement”. The Statute of the OIC Arbitration Center is annexed to this Agreement. The Arbitration rules, fees etc will be drafted by the OIC Arbitration Center. In this study the establishment of the OIC and the ICCIA will firstly be explained. Then the Agreement on Promotion, Protection and Guarantee of Investments amongst the Member States of the Organization of the Islamic Conference which is shortly called as the “OIC Investment Trea-ty” and dispute resolution mechanisms in this Agreement will be dis-cussed. The Agreement for protection and promotion of investments among the OIC countries was made in 1981 and entered into force in 1986. The dispute settlement mechanisms are regulated in Articles 16 and 17 respectively. While Article 16 of the OIC Investment Treaty pro-vides for application to national courts Article 17 provides mediation or ad hoc arbitration as an alternative to each other. Based on these Articles of the OIC Investment Treaty, the first arbitration case was filed against the Indonesian State by the Saudi citizen in 2012, a quarter century after the Agreement came into force. In some of the five arbitration cases filed following this case, the States party to the dispute did not choose an arbi-trator; the OIC General Secretariat, which was applied for the appoint-ment of arbitrators, did not fulfill its duty assigned to it by Article 17 and refrained from appointing an arbitrator. In addition to the problems in appointing arbitrators, the other problems experienced in these arbitra-tion cases have shed a shadow over the dispute resolution mechanisms provided in the OIC Investment Agreement. The regional investment agreements made by the OIC and the Arab League, and the difficulties experienced in implementing the arbitration clauses in these treaties will be dealt with in the second part of this study. In the last part of this study, the background of the Host Country Agreement which forms the basis of the establishment of the OIC Arbitration Center and the provi-sions of this Agreement will be explained. Then, detailed explanations regarding the provisions of the Status of the OIC Arbitration Center will be made. In this context, diplomatic status granted to the OIC Arbitra-tion Center and its staff as well as their exemptions and privileges will be addressed. This study will be concluded with our view and evalua-tions regarding the issues discussed therein. In addition to the OIC Arbi-tration Center, an ICSID-like arbitration center is planned to be estab-lished among Islamic countries. However, which Islamic country will be the place of headquarters of the proposed center has not been decided yet. The reasons why the headquarters of ICSID-like arbitration center should be in Turkey will be explained along with reasons in the conclusion.

Özet

Türkiye’de bir tahkim merkezinin kurulması ve bu merkezin yaygın olarak tanınması için Devlet, her türlü fedakârlığı göstermektedir. Mali açıdan da yük altına girerek bu çabalarını sürdüren Türkiye, Mer-kezi Karaçi’de bulunan İslam Ticaret Sanayi ve Tarım Odası (İTSTO) ile yaptığı bir milletlerarası adlaşmayla İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Tahkim Merkezi’ne ev sahipliği yapmayı üstlenmiştir. Bir meslek birliği olmasına rağmen İTSTO’ya adeta bir uluslararası kuruluş gibi diploma-tik statü tanınmıştır. Diplomatik statüsü dolayısıyla milletlerarası andlaşma yapabilmektedir. İİT Tahkim Merkezi, İstanbul’da kurulacaktır. İİT üyesi ülkelerinin vatandaşları arasındaki yatırım ve ticaret uyuşmaz-lıklarının tahkim ve diğer alternatif uyuşmazlık çözüm yollarıyla çözüm-lenmesi için hizmet sunacaktır. İİT Tahkim Merkezi’nin Türkiye’de ku-rulması, bir milletlerarası antlaşmayla sağlanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve İslam Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası Arasında İslam İşbir-liği Teşkilatı Tahkim Merkezi’nin Türkiye’de Kurulması Hakkında An-laşma, Türkiye tarafından 25 Ocak 2020 tarihinde onaylanmıştır. Bu andlaşma kısaca “Ev Sahibi Ülke Andlaşması” olarak anılmaktadır. Andlaşma’nın ekinde İİT Tahkim Merkezi’nin Tüzüğü yer almaktadır. İİT Tahkim Merkezi kuralları, tahkim ücretleri vs. İİT Tahkim Merkezi tarafından hazırlanacaktır. Çalışmamızda öncelikle İİT ve İTSTO hak-kında bilgi verilecektir. Daha sonra kısaca “İİT Yatırım Andlaşması” olarak anılan İslam Konferansı Teşkilatına Üye Ülkeler Arasında Yatı-rımların Teşviki Korunması ve Garanti Edilmesi Andlaşması ile bu And-laşma’da yer alan uyuşmazlık çözüm yolları üzerinde durulacaktır. İİT ülkeleri arasında yatırımların korunması ve teşviki adlaşması 1981 yılın-da yapılmış ve 1986 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu Adlaşmanın 16. maddesi ile 17. maddesinde yatırım uyuşmazlıklarının çözüm yolları düzenlenmiştir. İİT Yatırım Andlaşması’nın 16. maddesinde ulusal mahkemelere başvuru ve 17. maddesinde birbirine alternatif olarak ara-buluculuk veya ad hoc tahkim yolu öngörülmüştür. Bu maddelere istina-den ilk tahkim davası Andlaşma’nın yürürlüğe girmesinden çeyrek asır sonra 2012 yılında Suudi vatandaşı tarafından Endonezya Devleti’ne karşı açılmıştır. Bu davanın ardından açılan beş tahkim davasının bir kısmında uyuşmazlığın tarafı devletler hakem seçmemiş; hakem seçimi için başvurulan İİT Genel Sekreterliği 17. maddenin kendisine verdiği görevi yerine getirmemiş ve hakem atamaktan kaçınmıştır. Hakem ata-madaki sorunların yanı sıra söz konusu tahkim davalarında yaşanan di-ğer sorunlar, İİT Yatırım Andlaşması’ndaki uyuşmazlık çözüm yolları üzerine gölge düşürmüştür. Çalışmamızın ikinci kısmında İİT ve Arap Ligi tarafından yapılan bölgesel yatırım anlaşmaları ve bu andlaşmalar-daki tahkime ilişkin hükümlerin hayata geçirilmesinde yaşanan sıkıntılar açıklanacaktır. Çalışmamızın son kısmında İİT Tahkim Merkezi’nin kurulmasının temelini oluşturan Ev Sahibi Ülke Andlaşması’nın hazırla-nış süreci ve bu Andlaşma’nın hükümleri incelenecektir. Ardından İİT Tahkim Merkezi Tüzüğü hükümlerine ilişkin ayrıntılı açıklamalar yapı-lacaktır. Bu bağlamda İİT Tahkim Merkezi’ne ve bu Merkez’in persone-line tanınan diplomatik statü; kolaylıklar ve imtiyazlar üzerinde durula-caktır. Çalışmamız, değinilen konulara ilişkin olarak varılan sonuçlar ve değerlendirmelerimiz ile sonlandırılacaktır. Ayrıca İİT Tahkim Merke-zi'nin yanı sıra İslam ülkeleri arasında ICSID benzeri bir tahkim merke-zinin kurulması planlanmıştır. Ancak ICSID Tahkim Merkezi benzeri yapının hangi İslam ülkesinde kurulacağına henüz karar verilmemiştir. Çalışmamızın sonuç kısmında ayrıca ICSID Tahkim Merkezi benzeri bir yapının kurulacağı ülkenin neden Türkiye olması gerektiğine ilişkin gö-rüşümüz gerekçeleriyle açıklanacaktır.