İzmir Eşrefpaşa verem savaş dispanseri'nde 1995-2000 yılları arasında izlenen çocukluk çağı tüberküloz olgularının retrospektif analizi

Özet

Çocuklarda önemli bir sağlık sorunu olan primer tüberküloza tanısal yaklaşım, bakteriyolojik çalışmalardan çok radyolojik bulgular, temas öyküsü ve tüberkülin deri testi sonucuna dayanmaktadır. Dispanserimizde 1995-2000 yılları arasında izlenen toplam 73 çocukluk çağı (0-14 yaş) tüberküloz olgusundan 1'ine vefat, 5'ine nakil nedeniyle ulaşılamadı. Altmışyedi olgunun dosyaları retrospektif olarak incelendi. Olguların 32 (%47.7)'si kız, 35 (%52.2)'i erkekti. Yirmisekiz olguda (%41.7) temas öyküsü vardı ve 58 olguda (%86.5) tüberkülin deri testi pozitifti ($\geq$ 10 mm), 50 olguda (%74.6) BCG (Bacillus Calmette-Cuerine) aşı skarı vardı. En sık yakınmalar öksürük (%65.6) ve gece terlemesiydi (%64.1). Altı (%8.9)'sı ferdi başvuru, 13 (%19.4)'ü temaslı taraması sonucu olmak üzere 19 olgu (%28.3) dispanserimizde tanı almıştı. Radyolojik olarak en sık izlenen bulgu primer kompleks (hiler lenfadenopati $\pm$ parankimal infiltrasyon) idi (44 olgu, %65.6). Plevral sıvı 5 olguda (%7.4), ekstrapulmoner tüberküloz 15 olguda (%22.3) saptandı. Kırkdört olguya asidorezistan basil (ARB) bakısı yapılmamıştı. ARB bakısı yapılan 23 olgunun (%34.3) 6 (%26)'sında ARB pozitif bulundu. Yirmiyedi olguya (%40.2) 6 ay, 23 olguya (%34.3) 9 ay tedavi verilmişti ve en sık kullanılan ilaç rejimi HRZ veya HRS idi. Tedavi 60 olguda (%89.5) başarıyla tamamlanmıştı. Çocuklarda tüberkülozun, sıklıkla primer kompleks şeklinde radyolojik görünüm saptansa da, plevral sıvı ve reaktivasyon tipi radyolojik görünümle de karşımıza çıkabileceği ve dispanserlerin özellikle temaslı taraması ile yeni olguların saptanmasındaki önemi vurgulandı.