Menderes-Toros bloku kuzeydoğu kenarının stratigrafik, jeokimyasal ve jeodinamik modellemesi

The stratigraphical , geochemical and geodynamical modelling of the northeast margin of Menderes-Taurus block

Abstract

The area studied about 20 kilometers northwest of Konya is composed of Palaeozoic-Mesozoic metasedimentary and metaigneous rocks. The oldest formation exposed is the Silurian-Lower Permian rocks. The lower part of this unit is mostly of Silurian-Lower Carboniferous metacafbonates having reefal origin. These rocks gradually pass in to Devonian-Lower Permian rocks having continental margin, shallow water and pelagic characteristics. These are cut by different kind of metaigneous rocks. The metatrachyandesite and metadolerite have within plate, and the metabasaltic andesite has characteristics of continental arc lava, and the metahornblende gabbro show MORB like characteristics. All these rocks are covered unconformably by ? Upper Permian-Lower Triassic continental metaclastics. The metaclastics are conformably overlain by Upper Permian-Triassic aged shallow water metaclastic-metacarbonate intercalations. These units conformably pass into the Triassic-Lower Cretaceous metacarbonates and continue up to the Upper Cretaceous aged pelagic metasedimentary rocks. All these rock are overthrusted by Mesozoic ophiolitic rocks. The youngest rock in the area is Miocene-Pliocene aged neo-autochthonous lacustrine-continental sediments and volcanic rocks. The stratigraphical, lithological and geochemical characteristics of these rocks show presence of an ocean, probably between Menderes-Taurus and Kırşehir block during Devonian time. The oceanic litosphere was subducted under to Menderes-Taurus block during the Middle-Late Carboniferous, and a magmatic arc developed on the continental shelf. Before late Permian-Early Triassic time, the magmatic arc completed its evolution, and the continental shelf repeatedly collapsed and foundered during the Mesozoic time. During the late Cretaceous, the oceanic litosphere subducted under the Kırşehir block and the oceanic rocks obducted to the other rocks. Meanwhile, the region have undergone intense and polyphase deformation, metamorphism during the late Cretaceous.

Özet

Konya'nın 20 km kuzeybatısındaki inceleme alanında Paleozoyik-Mesozoyik yaşlı metasedimanter ve metamagmatik kayaçlar yüzeylenir. Yörenin en yaşlı topluluğunu Siluriyen-Alt Permiy en yaşlı resifal kompleks niteliğindeki metakarbonatlar, sığ-denizel, kıta-kenarı ve pelajik özellikli kayaçlar ile değişik bileşimli metamagmatitler oluşturur. Metamagmatitlerden metatrakiandezit ve metadoleritler levha içi, metabazaltik andezitler magmatik yay ye metahornblend gabrolar ise okyanus ortası sırtı bazalt (MORB) kökenlidir. Söz konusu kayaçlar ? Üst Permiyen-Kretase yaşlı diğer bir metamorfik topluluk tarafından açılı uyumsuz olarak örtülür. Bu topluluk alttan üste doğru, karasal metaklastikler, sığ-denizel metaklastik-metakarbonat ardalanması, platform tipi kalın metakarbonatlar ve pelajik metasedimanter kayaçlardan oluşmuştur. Tüm bu kayaçlar Mesozoyik yaşlı ofiyolitler tarafından üzerlenmektedir. Yöredeki kayaçların Stratigrafik, litolojik ve kimyasal özellikleri, Devoniyen yaşlı bir okyanusun (olasılıkla Menderes-Toros ve Kırşehir Bloku arasında) varlığını göstermektedir. Orta-Geç Karbönifer'de bu okyanusa ait litosfer Menderes-Toros Bloku (MTB) altına dalmış ve MTB şelfi üzerinde bir magmatik yay gelişmiştir. Erken Triyas (?Geç Permiyen) öncesinde magmatik yay evrimini tamamlamış ve MTB kıtasal şelfi tekrar parçalanmaya/çökmeye başlamıştır. Kretase esnasında okyanusal litosfer bu kez Kırşehir Bloku altına dalmış ve okyanusal kayaçlar Toros Blokunu üzerlemiştir. Bu esnada yöredeki Paleozoyik-Mesozoyik yaşlı kayaçlar metamorfizmayaı şiddetli ve çok evreli deformasyona uğramıştır.