Petrographic determination of topand bottom levels of ignimbrites: Incesu( Kayseri) Ignimbrite

İgnimbiritlerin tavan ve taban ilişkilerini belirleyen petrografik veriler: İncesu (Kayseri) ignimbiriti

Abstract

Ignimbrites are pyroclastic products which have significant exposure in Central Anatolian Volcanic Province (CAVP). The thicknesses, top-bottom compositions, relations and phenocrystal shapes of ignimbrites bear very important clues related to volcanic activities, emplacement processes and depositional environments. In this study, systematic samples have been collected along a columnar section in incesu ignimbrite. Top and bottom levels of ignimbrite have beeen examined in an attempt to distinguish the two levels by using their textural features, mineralogical composition and welding degrees, incesu is located aproximately 35 km west of Kayseri and formed an important location for ignimbrite in which the relationships of top and bottom levels can be distinguished perfectly in CAVP. Ignimbrite around incesu has 10 metres thickness and is well exposed, incesu ignimbrite overlies tuffs intercalated with lacustrine rocks and is covered by volcanic rocks of basaltic, andesitic composition. The top of the ignimbrite is weakly welded, highly decomposed with high porosity ratio and is enriched in euhedral feldspar phenocrystals with less shards. At the bottom of ignimbrite, whilewelding degree is increased, decomposition and porosity ratios of the unit is decreased. In these bottom levels the amount of euhedral feldspar phenocrysts are decreasing, concurrently with an increase in the quantity the same time quantity of broken feldspar crystals. Increasing of shards causes an increase in the welding degree at the bottom of the ignimbrite. XRD analyses reveal that crystal peaks from the top to the bottom of the ignimbrite have been concealed by the amorph mass and can not be detected from the XRD graphs. This may be result of increasing precentage of shards towards the bottom. Textural features, mineralogical compositions and results of XRD analyses reveal that the top-bottom levels of incesu ignimbrite can be distinguished and depositional characteristics of the region can be determined through these results.

Özet

İgnimbiritler İç Anadolu Volkanik Provensinde (IAVP) önemli yayılıma sahip piroklastik ürünlerden biridir. İgnimbiritlerin kalınlıkları, taban-tavan bileşimleri ve ilişkileri ile içerdikleri fenokristallerin şekilleri oluştukları volkanik faaliyet, yerleşme süreçleri ve depolanma ortamları ile ilgili önemli veriler sunmaktadır. Bu çalışmada İncesu ignimbiritinden bir kolon kesit boyunca sistematik örnekleme yapılmış, dokusal ve mineralojik bileşim ile kaynaşma derecelerinden yararlanarak tavan ve taban seviyelerinin ayırtedilmesine gidilmiştir. İncesu Kayseri'nin yaklaşık olarak 35 km batısında yeralmakta olup, IAVP içerisinde tavan-taban ilişkilerinin kolaylıkla görülebildiği İgnimbiritler için önemli bir kılavuz seviyedir. İncesu çevresinde yeralan ignimbirit ortalama 10 metre kalınlığında olup, belirgin bir mostra vermektedir. İncesu ignimbiriti gölsel sedimanter kayaçlar ile arakatkılı tüflerin üzerine gelmekte ve bazalt, andezit bileşimli volkanik kayaçlar tarafından örtülmektedir. İncesu ignimbiriti tavanda genel olarak iyi kaynaşmamış, bozunma ve gözeneklilik oranı fazla, özşekilli feldspat fenokristallerince zengin ve volkan camı kıymıklarınca (Shard) fakir bir bileşim göstermektedir. Taban kısımlarına doğru kaynaşma derecesi artarken bozunma ve gözeneklilik oranı azalmaktadır. Bu seviyelerde özşekilli feldspat fenokristalleri azalmakta, kırıklı şekilde görülen feldspat kristallerinin miktarı artmaktadır. Taban kısımlarında volkan camı kıymıkları (Shard) oransal olarak artış göstererek kayaçta kaynaşma derecesinin artmasına neden olmaktadır. Yapılan XRD çalışmaları sonucu elde edilen XRD grafiklerinden, İncesu ignimbiritinde tavandan tabana doğru kayaç içerisindeki kristal piklerinin volkan camı parçalarının artmasına bağlı olarak örtüldüğü, tüflerle olan dokanak kısımındaki en taban örneğinde ise kristal piklerinin iyice ayırdedilemediği görülmüştür. Bu durumun volkan camı kıymıklarının (Shard) amorf yapıda ve tabana doğru oransal artışlarının oldukça fazla olmasından kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Elde Edilen veriler ışığında dokusal, mineralojik bileşim ve XRD çalışmalarına göre İncesu ignimbiritinin tavan-taban kısımlarının ayırdedilebileceği ve depolanma ortamlarına ait özelliklerin belirlenebileceği ortaya konulmuştur.