Sıfır Tabanlı Bütçeleme Sistemi ve Türkiye'de Uygulanabilirliği

Abstract

In this article is examined the zero based budget and discusses the problems which can appear at the execution. The traditional budget process is input oriented, it is fundamentally all about the tasks and all about the results for output more by the state at this system. The zero based budget has had versions modified in the USA. The efforts starting within the last few years around a new Budgetingssytem are the zero based Budgeting effective on constituents. Traditional budget does not have recognized which concrete aims pursued and which effects (outputs) shall be accomplished. In traditional budget economic effectiveness control is not possible. It is investigated in this article whether this budget can successfully become in Turkey.

Özet

“Türkiye'de Sıfır Tabanlı Bütçeleme Sisteminin uygulanabilirliği,“ konulu bu çalışma, önce bütçe kavramından hareketle sıfır tabanlı bütçeleme sistemini açıklamaya çalışarak, özellikle ortaya çıktığı şartlar ve ülke, özellikle Amerika Birleşik Devletleri uygulamaları da hesaba katılarak, ülkemizde uygulanabilirliği hususu araştırılmaya çalışılmaktadır. Gittikçe artış eğilimi gösteren kamu harcamaları ile yapılacak harcamaların klasik bütçe anlayışı ile etkin olup olmadığının anlaşılması oldukça zordur. Çünkü klasik bütçe anlayışında yalnızca öngörülen harcama için önceden ödenek ayrılmakta, daha sonra ise bu harcamanın bu kaleme yapılıp yapılmadığı kontrol edilmektedir. Bu nedenle yalnızca harcamanın şekli denetimi önem arz etmekte, herhangi bir performans kriteri değerlendirme dışında tutulmaktadır. Bu durum ise kaynakların rasyonel kullanımını engellemektedir. Bu çalışmanın amacı, bütçeleme sistemleri içerisinde sıfır tabanlı bütçeleme sistemini açıklayarak, bu sistemin olumlu yönleri ile diğer sistemlerinden farkını ortaya koymak, ülkemizde bu bütçe sisteminin uygulamasına imkân var mıdır araştırmaktır. Bu çalışmada, öncelikle bütçe kavramı açıklanarak, bütçeleme sistemlerinin anlaşılmasına çalışılacaktır.