Çarlık Rusya'sının Türkistan (Orta ASya) Siyaseti ile İlgili Önemli Bir Belge

Abstract

This work entitled “An important document on Tsarist Russia’s Central Asian policy” initially discusses the prosses of Russian expansion gained by the fall of Golden Horde in 1480 invasion of Kazan 1552 and Astrahan in 1556. Tsar Peter I wanted to strengthen Russia’s position in Cacauses by capturing Kazak steppes and Central Asia. Tsar wanted to gain rich resorces of Central Asia, then to establish Russia’s influence in the Middle East, and from there to reach İndia. The document mentioned here supports these assumptions. It contains information concerning the Turkish Khanetes, and Russia’s politik, military, commercial and cultural relations with her neighbors. In short, the document shows the main aspects of Tsarit Russia’s policy towards the Central Asia.

Özet

“Çarlık Rusya’sının Türkistan (Orta Asya) Siyaseti İle İlgili Önemli Bir Belge” başlığı taşıyan bu çalışmada, Rusya’nın Orta Asya’ya yönelme siyasetinin 1480’de Altınorda Hanlığı’nın yıkılmasıyla başlayıp, 1552’de Kazan, 1556’da Astrahan’ın işgaliyle önemli bir aşama sağladığı açıklanarak konuya girilmiştir. Çar I. Petro, XVIII. yüzyılın başlarında öncelikle Kazak topraklarını ve Orta Asya’yı Rusya’ya dahil ederek Kafkasya’da Rusya’nın durumunu güçlendirmek istiyordu. Orta Asya’nın zengin kaynaklarına sahip olmak, daha sonra ise Orta Doğu ve oradan da Hindistan’a ulaşmak gayesinde idi. Çalışmada verdiğimiz belge bu bilgileri destekliyor. Belge, Orta Asya Coğrafyası ve buradaki Hanlıkların Rusya ve yakın komşuları ile olan siyasi, askeri, ticari ve kültürel ilişkileri yanında bir çok konuları da içermektedir. Kısaca, belgede Çarlık Rusya’nın Orta Asya’ya yönelik temel politikasını bütün yönleriyle görmekteyiz.