THE RELIGION AND MORAL RESULTS OF RECUDING WORSHIP TO FORMS AT THE PRESENT TIME

GÜNÜMÜZDE İBADETLERİN FORMA İNDİRGENMESİNİN DÎNÎ VE AHLÂKÎ SONUÇLARI

Abstract

Worship in traditional fiqh is evaluated in a separate title from morality with a natural result of the separation of Islamic sciences.Today, this different topic can be reflected in the weakness of the relationship between worship and morality on a social and individual basis. While the moral vulnerability of individuals who are sensitive to worship may be perceived as an ordinary situation, the power of religiosity has been measured by the abundance and quantity of worship. The meaning of performing salaat, fasting, etc. could not go beyond the understanding of “only fulfilling the order of Allah, gaining the consent of Allah” in the lives of people. This understanding ultimately reaches the point where the understanding of religiosity is reduced to only form/shape and lacks meaning and moral as well as experiencing a change in the concept of worship because the dominance of a religiosity understanding in Muslim societies which perform salaat and give zakat despite possessing serious weaknesses in moral principles has become inevitable. This issue described as “immoral religiosity” constitutes the most serious problem of today’s society. The focus of the problem here is that the rituals that represent the formal and apparent part of religion are considered only as orders to be followed and their connection with morality is cut off. In this context, what moral principles the rituals such as performing salaat and fasting might have been sent to establish and which religious and moral results/problems may the formalized religiosity could emerge will be examined by revealing how formal worship affects social and individual betterment.

Özet

Geleneksel fıkıhta ibâdetler İslâmî ilimlerin ayrışmasının doğal bir sonucu olarak ahlâktan ayrı bir başlıkta değerlendirilmektedir. Bu farklılık, günümüzde toplumsal ve bireysel bazda ibâdet-ahlâk arasındaki ilişkinin zayıflığını kendini gösterebilmektedir. İbâdet açısından hassas olan bireylerin ahlâkî zaafiyet taşıması sıradan bir durum olarak algılanırken dindarlığın gücü ibâdetlerin fazlalığı ve niceliğiyle ölçülür hale gelebilmektedir. Namaz, oruç vb. ibâdetlerin kişilerin hayatlarında karşılık bulan anlamı “sadece Allah’ın bir emrini yerine getirmek, Allah’ın rızasını kazanmak” anlayışıyla sınırlı kalabilmektedir. Söz konusu bu anlayışın nihai süreçte geldiği nokta anlam ve ahlâktan yoksun olan ve sadece forma/şekle indirgenmiş bir dindarlık anlayışı yanında ibâdet kavramının da anlam ve eksen kaymasına uğramasıdır. Bu durum namaz kılan ancak insanlara karşı enaniyet ve egosundan bir şey kaybetmeyen, zekât veren ancak toplumsal sorunlarla ilgilenmekten uzak kalan, oruç tutan ancak Allah için değil bireysel çıkar ve gösteriş için bir iş yapan bir zihniyetin de tezahür etmesine zemin hazırlamıştır. Burada sorunun odağı dinin formel ve zahir kısmını temsil eden ritüellerin sadece uygulanması gereken birer emir olarak telakki edilmesi ve ahlâkla olan irtibatlarının kesilmesidir. Çalışmada formel ibâdetlerin toplumsal ve bireysel ıslaha nasıl etki ettiğini, namaz, oruç gibi şekilsel ibâdetlerin hangi ahlâkî ilkeleri tesis etmek maksadıyla gönderildiğini ve formelleştirilen dindarlığın hangi dinî ve ahlâkî sonuçları ortaya koyduğunu irdeledik.