INTERCESSION IN THE TAFSIR OF IBN ATIYYA

Abstract

Ibn Atiyye el-Endelusi, considered one of the great scholars trained by Andalusian civilization, has written works in many fields of Islamic sciences (d. 541/1147). The tafsir titled al-Muharraru’l-veciz fi tafsiri’l-kitabi’l-’aziz is his most important work that make him famous. Although he wrote his work with a narrative method, he also included his own views and preferences which make his work wisdom. Many studies have been done about his work and he has been consulted on many issues. The author, who meticulously approached many issues and concepts in his tafsir, also elaborated on the issue of intercession, which caused disagreements in Islamic society. Ibn Atiyye stated that the intercession will be given to certain people depending on the permission of Allah, stressing that the believers will benefit from intercession, and that the polytheists will not be able to benefit as opposed to what they claimed. Ibn Atiyye emphasized that the believers will benefit from intercession, in any case, arguing that all believers, including sinners, will benefit from intercession. He claimed that the believers will benefit from intercession even if they commit great sins, and the verses about the intercession are descended for the polytheists, nd such ideas about intercession made him different than others.

Özet

Endülüs medeniyetinin yetiştirdiği büyük âlimlerden biri olarak kabul edilen İbn Atıyye el-Endelüsî, (ö. 541/1147) İslâmî ilimlerin birçok alanında eser kaleme almıştır. Müellifi asıl şöhrete ulaştıran el-Muharraru’l-vecîz fî tefsîri’lkitâbi’l-‘azîz isimli tefsiridir. Eserini rivayet ağırlıklı bir yöntemle yazmasına rağmen kendi görüş ve tercihlerine yer vererek eserine dirayet yönü de kazandırmıştır. Eseri hakkında çok sayıda çalışma yapılmış, çeşitli konularda görüşüne başvurulmuştur. Tefsirinde birçok konu ve kavrama titizlikle yaklaşan müellif, İslam toplumunda fikir ayrılıklarına sebep olan şefaat konusunu da detaylı işlemiştir. Şefaatin Allah’ın iznine bağlı olarak belli kimselere verileceğini ifade eden İbn Atıyye, Müminlerin şefaatten faydalanacağını, müşriklerin ise iddia ettiklerinin aksine istifade edemeyeceklerini vurgular. Müminlerin her hâlükârda şefaatten istifade edeceğini vurgulayan İbn Atıyye, günahkârlar dahil bütün müminlerin şefaatten istifade edeceğini savunmuştur. Büyük günah işleseler bile müminlerin şefaatten istifade edeceğini savunması, şefaatin olmayacağına dair ayetlerin ise müşrikleri kapsadığını söylemesi, şefaat hakkında onu farklı kılan görüşlerindendir. Sonuç olarak bu çalışmada İbn Atıyye tefsiri bağlamında şefaat meselesi üzerinde durulmuştur.