OFFICIAL and RELIGIOUS SERVICES of AYDIN GOVERNOR VEZIR ABDULLAH PASHA in THE 18th CENTURY

18. YÜZYILDA AYDIN MUHASSILI VEZİR ABDULLAH PAŞA’NIN RESMİ VE DİNİ HİZMETLERİ

Abstract

One of the most potent and powerful governors of the Aydın Province in the 18th century was Abdullah Pasha. In the sources, it is mentioned as Aydın Muhassılı Vezir Abdullah Pasha. Abdullah Pasha, who has an important place in the history of Aydın, undertook important tasks in the fields of political, military, administrative, financial, security and settlement. Rising from the governorship of Aydın to the vizier, Abdullah Pasha provided religious and foundation services in addition to his official duties. He built religious and foundation works such as mosques, madrasas, schools and fountains in Aydın, Kusadasi, Güzelhisar, Denizli and Radoviş city of Macedonia. After a successful life, he faced many troubles in the last days of his life. He was indebted to the state in the last days of his duty, executed as a result of a political decision and all his property was confiscated by the state. In this study, in the light of the Ottoman archival documents, the historical personality of Abdullah Pasha and his services were tried to be revealed.

Özet

Osmanlı döneminde 18. yüzyılda Aydın sancağının en muktedir ve güçlü valilerinden birisi Abdullah Paşa’dır. Kaynaklarda adı Aydın Muhassılı Vezir Abdullah Paşa olarak geçmektedir. Aydın tarihinde önemli bir yeri olan Abdullah Paşa, Devlet-i Aliyye’de siyasi, askeri, idari, malî, güvenlik ve iskân alanlarında önemli görevler üstlenmiştir. Aydın muhassıllığından (valiliğinden) vezirliğe kadar yükselen Abdullah Paşa resmi görevlerinin yanısıra dinî ve vakıf hizmetleri de sunmuştur. Aydın, Kuşadası, Güzelhisar, Denizli ve Makedonya’nın Radoviş şehrinde cami, medrese, mektep, çeşme gibi dinî ve vakıf eserleri inşa etmiştir. Başarılı bir hayatın ardından hayatının son zamanlarında birçok sıkıntılarla yüz yüze gelmiştir. Görevinin son zamanlarında devlete borçlanmış, siyasi bir karar neticesinde idam edilmiş ve tüm malına devlet tarafından el konulmuştur. Bu çalışmada Osmanlı arşiv belgeleri ışığında Abdullah Paşa’nın tarihi şahsiyeti ve yaptığı hizmetleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.