Journals / Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi (:Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi) / 2007 / Cilt: 21 - Sayı: 43
The research on fertilizer producibility by nitrolation of lov grade phoshaterocks
- Pages
- 30–36
- DOI
- —
Abstract
It is determined that in respect to World deposits, secondary significant, unprocessed high amount of Phosphate Rock Deposits exist in Turkey. Difficulties in managership, low grade, the high amount of Fe, Ca, Al in some deposits, high tenor requirement of already established Industry Foundation Technologies, and inexistence of possibility to export of these materials because of chemical composition could be considered the reasons why these deposits aren’t processed. In this study, it is aimed that researching of chemical composition of nitrolized components formed as a result of reaction in HNO3 of phosphate rock samples taken from deposits in Turkey, and fertilizer value of the mixture. At the end of this study, the highest P2O5 ratio is determined in Flotasyon as a % 31.25, the lowest P2O5 ratio is determined in Kilis as % 5.46. HNO3(% 54-60) estimated according to method of Dunn ve Dee (1954) is added over 1 kg sample digested in 100 micron diameter ratio, thoroughly stirred for almost 20 minutes and dried and analyzed at the end of one month maturity period. The P2O5 content of the produced fertilizers are varied between % 3.61 (Kilis) and % 13.90 (Şemikan), total N content are % 8.40 (Şemikan) and 10.60 (Kanlıca, Taşıt). The Cd contents are found between 0.58 (Yayladağ) and 14.26 mg/kg (Flatasyon). Total nutrient content of the Flotasyon (% 22.20) and Şemikan (% 22.30) Phosphate Rock Deposits are found suitable for fertilizer production.
Özet
Türkiye’de dünya yataklarına göre 2. derecede öneme sahip büyük miktarlarda kayafosfat yataklarının olduğu fakat bunların hiçbirisinin işletilemediği tespit edilmiştir. İşletmecilik sıkıntıları, düşük tenör, bir kısmında demir, alüminyum ve kalsiyum miktarlarının yüksek olması, kurulu sanayi tesis teknolojilerinin daha yüksek tenörlü fosfat gereksinimi, bu malzemelerin kimyasal yapısı nedeni ile ihracat imkanlarının olmaması işletilememesinin ana sebepleri olarak gözükmektedir. Çalışmada, ülkemizde bulunan kayafosfat yataklarından alınan numunelerin HNO3 ile tepkimesi sonucu oluşan nitrolanmış bileşenlerinin kimyasal yapısının ve karışımın gübre değerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma sonucunda P2O5 oranı, en yüksek % 31.25 ile Flotasyon, en düşük % 5.46 ile Kilis kayafosfatında belirlenmiştir. Kaya fosfat < 100 mikron çapında öğütülmüş 1kg örnek üzerine Nunn ve Dee (1957) yöntemine göre hesaplanan miktarda % 54-60’lık HNO3 katılmış, yaklaşık 20 dakika iyice karıştırılmış ve 1 ay olgunlaşma süresi sonunda kurutularak analiz edilmiştir. Üretilen gübrelerin toplam P2O5 içerikleri % 3.61 (Kilis) ile % 13.90 (Şemikan) arasında, toplam N içerikleri ise % 8.40 (Şemikan) ile 10.60 (Kanlıca, Taşıt) arasında değişmiştir. Cd içerikleri de 0.58 (Yayladağ) ile 14.26 ppm (Flatasyon) arasında bulunmuştur. Flotasyon (% 22.20) ve Şemikan (% 22.30) yataklarından elde edilen gübrelerin toplam bitki besin maddesi (% N+P2O5) içerikleri gübre olarak kullanılabilecek seviyede önemli bulunmuştur.