POLITICAL HISTORY OF THE DEYLEM REGION UNTIL THE CENTURY OF VIII

Abstract

As a result of several expeditions launched beginning with the period of Caliph Umar, most of the lands which belonged to the Sasanian Empire had been taken by the Muslims in a short period of time. The region, which was the shelter of opponents of the administration during the Sâsâniler period, would also host some opposition movements in the Islamic period. An exception to these lands taken by the Muslims was the Daylam region. This region, which even the rulers of the Sasanian Empire had difficulty in keeping it under control from time to time, had not been taken by the Muslim armies for a long time. The steepness of its geography and the warrior quality of its people were among the factors that prevented this region to be taken. However, there were attacks and harassment of Islamic cities and peoples over the region which could not be captured. These attacks, psychological and economic aspects of the Muslim population was disturbing. One of the aims of the consecutive expeditions was to save the population from this situation. Therefore, the conquest of the region was of great importance. In this study, it is of great importance that the seizure by Muslims is only 2/8. century Daylam region; history before and after Islam political histories will be examined.

Özet

Halife Ömer döneminden itibaren düzenlenen birçok sefer neticesinde Sâsânî İmparatorluğuna ait topraklarının büyük bir kısmı, kısa bir zaman içerisinde Müslümanların eline geçmişti. Bunun istisnalarından biri Deylem bölgesiydi. Sâsânî Şahlarının hâkimiyet altına almakta zorlandığı bir bölge olan Deylem, İslâmi dönemde uzun bir süre ele geçirilememişti. Sâsâniler döneminde yönetim karşıtlarının sığınağı olan bölge, İslami dönemde de bazı muhalif hareketlere ev sahipliği yapmıştır. Coğrafyasının sarp, halkının da savaşçı özelliğine sahip olması bölgenin ele geçirilmesini engelleyen faktörler arasında yer almaktaydı. Bu nedenlerin de etkisiyle, İslam orduları birçok sefer düzenlemesine rağmen, bir türlü bölge üzerinde hâkimiyet kuramamıştı. Bununla birlikte ele geçirilemeyen bölge üzerinden İslam şehirlerine ve halklarına yönelik saldırılar ve tacizler de yaşanmaktaydı. Bu saldırılar, psikolojik ve ekonomik açıdan Müslüman ahaliyi rahatsız etmekteydi. Ardı ardına düzenlenen seferlerin amaçlarından bir tanesi de, ahaliyi düştükleri bu durumdan kurtarmaktı. Bu yüzden bölgenin ele geçirilmesi büyük önem arz etmekteydi. Bu çalışmada, büyük önem sahip olup, Müslümanlar tarafından ele geçirilmesi ancak 2/8. yüzyılda gerçekleşen Deylem bölgesinin; İslâm öncesi ve sonrası siyasi tarihleri incelenecektir.