HIDIR B. ABD AL-RAHMAN AL-AZDI’S METHODOLOGY OF PERFORMING QURANİC EXEGESIS BY AL-QURAN

HIDIR B. ABDURRAHMAN EL-EZDÎ’NİN KUR’AN’I KUR’AN İLE TEFSİR ANLAYIŞI

Abstract

The Quranic exegesis practice began with the Holy Prophet and continued with Sahaba (the Prophet’s companions), Tabiin (The companions’ students) and atbau al-tabiin (the students of Tabiin). At the beginning, the exegesis activity depends on the oral transmissions. Afterwards, it turns into a written form. A great number of works were penned. Different methodologies are applied in Quranic exegesis. While some transmit only the words of the Holy Prophet and his companions and other scholars of Quranic exegesis (mufasssir), others try to interpret al-Quran themselves. It is of vital importance to pay attention to words and expressions al-Quran formed, siyaq-sibaq (context) in verses, and the entirety of al-Quran. Therefore, scholars of Quranic exegesis give importance to this and use it as one of the most important exegesis methodologies. This methodology is called Quranic exegesis by al-Quran in which verses (ayat) are explained by using other verses. One of the scholars using this exegesis methodology is Hidir b. Abd alRahman al-Azdi (616-700/1220-1301). Al-Azdi applied this methodology in his exegesis titled “al-Tibyan fi Tafsir al-Quran”. In his exegesis, he paid attention to words and expressions al-Quran formed, siyaq-sibaq (context) in ayats, and the entirety of al-Quran. This paper considers his methodology in practicing Quranic exegesis by al-Quran, and gives examples for his exegesis where he applied this methodology

Özet

Hz. Peygamber ile başlayan tefsir faaliyeti; sahabe, tâbiîn ve etbâu’t-tâbiîn ile devam etmiş ve günümüze kadar gelmiştir. İlk başta şifahî rivayetlere dayanan bu faaliyet; zamanla yazılı hale getirilmiş, bu konuda çok sayıda ve değişik eserler kaleme alınmıştır. Kur’an tefsir edilirken çeşitli metodlara başvurulmuştur. Bazı alimler; rivayet tarikiyle Hz. Peygamber, sahabe, tâbiîn ve önceki müfessirlerin tefsirlerini naklederek Kur’an’a hizmet etmeye çalışmış, bazı alimler de dirayet tarikiyle tefsir yapmaya gayret etmişlerdir. Tefsir yapılırken Kur’an’ın terimlerine, kalıp ifadelerine; ayetlerin siyak-sibakına ve Kur’an’ın bütünlüğüne dikkat etmek son derece önem arz ettiği bilinen bir husustur. Bunun için müfessirler, bu ilkeye muvafık tefsir yapmaya önem vermiş ve bunu en önemli tefsir yaklaşımlarından kabul etmişlerdir. Kur’an’ın Kur’an ile tefsir metodu denilen bu tefsir türünde, ayetler başka ayetler ile tefsir edilmeye çalışılmaktadır. Bu tefsir metoduna önem veren müfessirlerden biri Hıdır b. Abdurrahman el-Ezdî’dir (616-700/1220- 1301). el-Ezdî, et-Tibyân fî tefsîri’l-Kur’an adıyla kaleme aldığı tefsirinde, Kur’an’ı yine Kur’an ile tefsir etmeye büyük önem vermiş; Kur’an’ın kelime ve kalıp ifadelerine değinmiş; bu yaklaşımını Kur’an’ın bütünlüğüne ve ayetlerin siyak-sibakına dikkat ederek yapmıştır. Bu makalede, el-Ezdî’nin Kur’an’ı Kur’an ile tefsir yaklaşımı üzerinde durulacak, konu örneklerle somutlaştırılmaya çalışılacaktır.