TAKFIR AS A USEFUL THEOLGICAL WEAPON

Abstract

In the beginning, takfir (accusing someone heretic) has been used as a political instrument in the process triggered by the incidents that emerged after the death of the Prophet Mohammad. Later, when its practical effect has been discovered on winning advantage against the opponents, it became dominant in the intellectual domain and became an example of intolerance which is against the core of the Islam. İn the following period, it became institutionalized with “elfâz-ı küfür” (the expressions which cause to unbelief ) books and became a normal and legitimate practice. Takfir is not a simple othering tool. Considering its religious, legal and economic consequences, it is an enforcement with heavy sanctions. Although Islam declared itself as a true religion, it protected the freedom and belief of other religious members. Islam granted this right even to non-Muslims but the dose of intellectual violence has increased among its members since the first generation, and it has gained momentum since the establishment of sects. Takfir, which is considered as a theological and epistemological problem has many political, social, cultural, historical and religious reasons. In this study, an evaluation will be presented about the understanding of takfir among different sects.

Özet

Tekfir başlangıçta, Hz. Peygamberin vefatından sonra baş gösteren olayların tetiklediği süreçte politik bir enstrüman olarak kullanılmıştır. Sonraları muarızları susturmadaki pratik faydası keşfedildiğinde, entelektüel dünyaya hâkim olmuş ve İslam dininin ruhuna aykırı bir hoşgörüsüzlük ve tahammülsüzlük örneği haline gelmiştir. İlerleyen süreçte “elfâz-ı küfür” kitaplarıyla kurumsallaşmış, normal ve meşru bir uygulama haline gelmiştir. Aslında tekfir basit bir ötekileştirme aracı değildir. Dinî, hukukî ve iktisâdî sonuçları göz önünde bulundurulduğunda ağır yaptırımlar içeren bir uygulamadır. İslam kendisini hak din olarak deklare etmesine rağmen başka din mensuplarının inanç ve fikir hürriyetini koruma altına almış ve saygı duyulmasını emretmiştir. Müslüman olmayanlara bile bu hakkı tanıyan İslam’ın mensupları ise ilk nesilden itibaren gerek fikrî gerekse fiilî düzeyde entelektüel şiddetin dozunu artırmış ve tekfir mezheplerin teşekkülünden itibaren hız kazanmıştır. Teolojik ve epistemolojik bir problem olarak değerlendirdiğimiz tekfir, dinî tolerans ve çoğulculuğa aykırıdır. Tekfirin siyasal, toplumsal, kültürel, tarihsel ve dinî pek çok nedeni vardır. Bu çalışmada mezheplerin tekfir anlayışlarına ilişkin bir değerlendirme sunulacaktır.