Kimlik Politikaları: Tanınma mı? Yoksa Hegemonya mı?

Abstract

This article aims to understand the question as to whether identity-based movements are free from the economic interests. By analyzing the actions and orientations of the Islamists in Turkey, I show that new social movements based on cultural identities are far from representing the demands of groups for recognition. Rather, these movements aim at establishing hegemony by controlling the intellectual life of society by cultural means. It is insisted that we need a Gramscian view of culture in order to understand the so-called identity politics. Identity-based movements do not refer to the end of social classes, but to the emergence of new middle class. And against the advocating perspectives on identity politics, it is argued that the possible solution to the question of fragmentation could be found in the idea of republic that does not prioritize any culture but seeks a central element that makes meaningful to talk about such a collective arrangement as society.

Özet

Bu makale, kimlik merkezli hareketlerin ekonomik çıkar ilişkilerinden bağımsız olup olmadığı sorusuna yanıt aramaktadır. İslamcıların eylem ve oryantasyonlarını analiz edilerek, kültürel kimlikler üstüne inşa edilmiş “yeni” sosyal hareketlerin “tanınma” için öne sürülen talepleri temsil etmekten uzak olduğunu tartışmaktayım. Daha ziyade, bu sosyal hareketler, toplumun entelektüel hayatını kültürel araçlarla kontrol ederek “hegemonya” kurmayı hedeflemektedirler. Kimlik politikalarını anlamak için Gramsci’nin kültür anlayışına gereksinim duyulduğu vurgulanmaktadır. Şöyle ki, kimlik-merkezli hareketler sosyal sınıfların tükenişine değil fakat yeni bir orta sınıfın yükselişine işaret etmektedir. Kimlik politikalarını destekleyenlere karşı bu politikaların sosyal alanı parçaladığı ve parçalanmaya bulunabilecek çözümün hiçbir kültürü öncelemeyen fakat toplum gibi birlikte yaşamayı anlamlı kılan merkezi bir element arayışındaki “cumhuriyet fikri”nde yattığı tartışılmaktadır.