Examining Epistemological Beliefs of Teacher Candidates According to Various Variables

Öğretmen Adaylarının Epistemolojik İnançlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Abstract

Purpose: Epistemological beliefs of teachers are important factors on their perceptions of subject area and their classroom practices. This research aims to define epistemological beliefs of teacher candidates and investigates whether or not epistemological beliefs change according to teacher candidates’ gender, fields of study, year of study, and academic success. Research Methods: This is a descriptive study that tries to find a relationship between teacher candidates’ epistemological beliefs and their academic success, gender, department, and year of study. Schommer’s Epistemological Beliefs Questionnaire (EBQ) was applied to 564 teacher candidates from a public university. The Independent Sample t-test was applied to determine the relationship between epistemological beliefs with gender and grade level. In order to define if teacher candidates’ epistemological beliefs change depending on the registered program, a One-Way ANOVA for Independent Sample was used. Pearson correlation coefficients were calculated to determine the relation between epistemological beliefs and success. Findings: The results showed differences between female and male teacher candidates in all three factors of the epistemological beliefs questionnaire. Significant correlation was found between two factors of epistemological beliefs (belief that learning depends on effort and belief that learning depends on talent) and academic success at .01 levels. Implications for Research and Practice: The descriptive analysis of the present study show that teacher candidates’ epistemological beliefs change according to gender, field of study, and year of study, and is correlated with academic success. There is a need for experimental studies on how the epistemological beliefs of teachers reflect in classroom practices.

Özet

Problem Durumu:Bireyler açısından merkezi önemde olan zihinsel yapıları davranışların, tutumların, değerlerin ve inançların belirleyicisi konumundadır. Bireyler, zihinsel değerlendirmelerinin sonucu olarak kendi dünyalarını inşa etmektedirler ve bireylerin zihinsel değerlendirmeleri yaşam biçimi üzerinde belirleyici etkiye sahiptir. Formal bir eğitim sürecinde yeni davranışlar kazanırken oluşan/oluşturulan zihinsel yapı bireylerin,bilgiye ilişkin değerlendirmelerinde, nesnel ölçütlere yakınlığının veya uzaklığının belirleyicisi olacaktır. Diğer bir ifadeyle bireylerin zihinsel değerlendirmelerinin sonucu oluşturdukları bilgiye ve bilimsel süreçlere dair inançları, onların olay ve olguları açıklarken başvurdukları karar kaynaklarını, nesnel veya öznel ölçütlere göre değerlendirmelerinde davranışlarının yönünü belirleyecektir. Dolayısıyla zihinsel bir değerlendirme sürecinin ürünü olan bilginin felsefesi veya bizim bilgiyi nasıl anladığımızı ve bildiğimizi içeren bir anlama sahip olan epistemoloji ve buna dair inançlar, bireylerin bilgiye ve bilimsel süreçlere ilişkin yaklaşımlarında belirleyici konumdadır. Epistemolojik inançlara ilişkin yapılan araştırmalar bireylerin bilginin doğasına ilişkin inançlarının bilgiyi anlamaları, sorgulamaları, yorumlamalarında ve zor akademik görevleri tamamlama kararlılıklarında önemli bir faktör olduğunu göstermektedir. Bu çerçevede epistemolojik inançlar konusu öğretim sürecine ilişkin son yıllarda yapılan araştırmalarda önemli bir yere sahiptir. Öğretmenlerin epistemolojik inançları onların konu alanlarına bakış açılarını ve sınıf içi uygulamalarını etkilemektedir. Bu çalışmanın problemi, öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği değerlerinden biri olan bilgiye ilişkin inançlarının (epistemolojik inanç) belirlenmesidir.Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği değerlerinden biri olan bilgiye ilişkin inançlarının (epistemolojik inanç) çeşitli değişkenlerle ilişkisinin incelenmesidir. Bu genel amaç çerçevesinde öğretmen adaylarının Schommer’ın Epistemolojik İnanç Ölçeği’nin alt faktörlerinden aldıkları puanların cinsiyete, program türlerine, sınıf düzeylerine göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının Schommer’ın Epistemolojik İnanç Ölçeği’nin alt faktörlerinden aldıkları puanlar ile akademik başarıları arasında ilişki olup olmadığı da araştırılmıştır.Araştırmanın Yöntemi: Bu araştırma öğretmen adaylarının Epistemolojik İnanç Ölçeği’nden aldıkları puanların çeşitli değişkenlerle ilişkisinin belirlenmesini amaçlayan betimsel bir araştırmadır. Veri toplama aracı olarak Schommer tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlamasının, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının Deryakulu ve Büyüköztürk (2002) tarafından yapıldığı Epistemolojik İnançlar Ölçeği (EİÖ) kullanılmıştır. Ölçek Öğrenmenin Çabaya Bağlı Olduğuna İnanç, Öğrenmenin Yeteneğe Bağlı Olduğuna İnanç, Tek Bir Doğrunun Var Olduğuna İnanç olarak üç boyuttan oluşmaktadır. Epistemolojik İnanç Ölçeği, bireylerin bu üç alt boyuttaki inançlarını gelişmiş (sophisticated) ve gelişmemiş (naive) olarak iki uçta ölçmektedir.Ölçekten alınan düşük puan gelişmiş epistemolojik inancı, yüksek puan gelişmemiş epistemolojik inancı göstermektedir. Araştırmanın çalışma grubunu, Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde öğretmenlik programlarına devam eden, dört farklı programda birinci ve dördüncü sınıfta öğrenim gören, 564 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bu çerçevede araştırma Okulöncesi Öğretmenliği, İlköğretim Matematik Öğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği birinci ve dördüncü sınıf programlarında öğrenim gören öğrenciler üzerinde yapılmıştır. Öğrencilerin %43,4’ü (n= 245) birinci sınıfta, % 56,6’sı (n= 319) dördüncü sınıfta öğrenim görmektedir. Çalışma grubunun %62,8’i kız (n= 354), %37,2’si (n= 210) erkektir. Öğretmen adaylarının cinsiyetlerine ve sınıf düzeylerine göre epistemolojik inançlarındaki farklılığı belirlemek için ilişkisiz örneklemler t-testi uygulanmıştır. Devam edilen programa göre farklılıkların belirlenebilmesi için İlişkisiz Örneklemler için tek faktörlü ANOVA kullanılmıştır. Epistemolojik inanç ile başarı arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır.Araştırmanın Bulguları: Öğretmen adaylarının Epistemolojik İnanç Ölçeği’nin üç alt boyutundan aldıkları puanlar cinsiyete göre anlamlı bir fark göstermektedir. Araştırma kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre ölçeğin üç alt faktörüne ilişkin daha gelişmiş epistemolojik inançlara sahip olduğunu göstermiştir. Öğretmen adaylarının Epistemolojik İnanç Ölçeği’nin birinci faktöründen aldıkları puanlar öğrenim gördükleri bölüme göre anlamlı fark göstermektedir. Epistemolojik inançlar ölçeğinin birinci faktörü olan “öğrenmenin çabaya bağlı olduğuna inanç” konusunda Sosyal Bilgiler, Okulöncesi ve Sınıf öğretmenliği programlarındaki öğrencilerin İlköğretim Matematik Öğretmenliği programındaki öğrencilere göre daha gelişmiş epistemolojik inanca sahip olduğu görülmektedir. Öğretmen adaylarının Epistemolojik İnanç Ölçeği’nin “öğrenmenin çabaya bağlı olduğuna inanç” faktöründen aldıkları puanlar sınıf düzeyine göre anlamlı fark göstermektedir. Birinci sınıf öğrencilerinin dördüncü sınıf öğrencilerine göre daha gelişmiş epistemolojik inanca sahip olduğu görülmüştür. Birinci sınıf öğrencilerinin öğrenmenin çabaya bağlı olduğuna dair inançları dördüncü sınıf öğrencilerinden daha yüksektir. Diğer taraftan “tek bir doğrunun var olduğuna inanç” konusunda dördüncü sınıf öğrencilerinin daha yüksek düzeyde bir epistemolojik inanca sahip oldukları görülmüştür. Araştırma sonuçları epistemolojik inanç ile başarı arasında da ilişki olduğunu göstermiştir. Öğrenmenin çabaya bağlı olduğuna ve yeteneğe bağlı olduğuna ilişkin gelişmiş epistemolojik inanca sahip öğrencilerin akademik başarılarının da yüksek olduğu görülmüştür. Bunun yanında, öğrencilerin akademik başarı notları ile “tek bir doğrunun var olduğuna inanç” faktöründen aldıkları pu

Keywords: epistemoloji, epistemolojik inançlar ölçeği, öğretim, öğretmen eğitimi.