Journals / Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2001 / Cilt: 5 - Sayı: 1
Medical and aromatic plants variability and their cultivation possibilities in Isparta province
- Pages
- 35–44
- DOI
- —
Abstract
Turkey is one of the most important medical and aromatic plant exporter in the world market. For example, herbal oregano and oregano oil, which are sum of the species known as, "kekik", were exported as 7.600 tones(,vs. 16.5 million $ and 68.500 kg vs. 610.000 $, respectively from Turkey in 1999. The important parts of these exports are got from İsparta regions, espicially from Sütçüler. "Bilyalı kekik" or "İzmir kekiği" (Origanum onites, syn.Ö. smyrneum ör Majorona onites) and "Sütçüler kekiği", "Tota kekiği" or ""Yayla kekiği" (Origanum minutiflorum) are two of the dominant species collected in İsparta province, particularly in the Sütçüler mountains. Also, Saturaje cuneifolia ve Saturaje thymbra known as "Dik kekik" or "Çorba kekiği", Thymbra spicata known as "Kara kekik", "Karabaş kekik" or "Taş kekiği", Origanum major ana (syn. O. dubium) ve Thymus capitatus known as "Şeyaz kekik" are the most important species collected from wild populations and than exported into the world market. Turkey is also one important herbal sage exporter. The herbal sage export from Turkey, occured mainly by Salvia fruticosa (syn. S triloba) and Salvia tomentosa species known as "Şalba", "Bozşalba" or "Elmaçalısı", was also over 1000 tonnes vs. 2.4 million $. The purpose of this review, it was ecarried out to determine the variability of the medical and aromatic species, particularly collected from wild populations and economically evaluated by exporting from İsparta region of Turkey into European countries, and also cultivation possibilities of these important species under İsparta conditions.
Özet
Türkiye dünyanın en önemli tıbbi ve aromatik bitkiler ihracatçısı ülkelerinden birisidir. Örneğin, 1999 yılında Türkiye'den yaklaşık 16.5 milyon $ değerinde 7.600 ton kekik ve yaklaşık 610.000 $ değerinde 68.5 ton kekik yağı ihracatı yapılmıştır. Bu ihracatın önemli bir kısmı, İsparta yöresinden ve özellikle Sütçüler civarından karşılanmıştır, istiarta yöresinden yabani olarak toplanıp, ihraç edilen en önemli iki kekik türü; "Bilyalı kekik" veya "İzmir kekiği" olarak bilinen Origanum onites (O. smyrneum veya Majorona onites) ile, "Sütçüler kekiği", "Tota kekiği" veya "Yayla Kekiği" olarak bilinen Origanum minutiflorum türleridir. Bunlardan başka, "Dik kekik" veya "Çorba kekiği" olarak bilinen Saturaje cuneifolia ve Saturaje thymbra, "Kara kekik", "Karabaş kekik" veya "Taş kekiği" olarak bilinen Thymbra spicata, "Beyaz kekik" olarak bilinen Origanum major ana (O. dubium) ve Thymus capitatus ile daha bir çok tür toplanarak dünya pazarlarına sunulmaktadır. Türkiye ayrıca önemli bir adaçayı ihracatçısıdır. Türkiye'den 1999 yılında 1000 tonun üzerinde ve 2.4 milyon $ değerinde adaçayı ihracatı yapılmıştır. Adaçayı ihracatımızın tamamına yakınını, yöresel olarak "Şalba", "Bozşalba" veya "Elmaçalısı" olarak tanınan Salvia fructicosa (syn. S. triloba) ve Salvia tomentosa türleri oluşturmaktadır. Bu derlemede; İsparta yöresinin, özellikle yabani olarak toplanarak ekonomik olarak değerlendirilen, tıbbi ve aromatik bitki tür çeşitliliğini sergilmek ve önemli türlerin kültüre alma olanaklarını irdelemek amaçlanmıştır.