TOXIC LEADERSHIP BEHAVIORS OF SCHOOL MANAGERS AS A PREDICTOR OF TEACHERS 'LEVELS OF OCCUPATIONAL ALINEATION

ÖĞRETMENLERİN İŞE YABANCILAŞMA DÜZEYLERİNİN YORDAYICISI OLARAK OKUL YÖNETİCİLERİNİN TOKSİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI

Abstract

The aim of this study is to determine the relationship between the toxic leadership behaviors of school managers and alienation levels according to the perceptions of teachers working in secondary schools. The sample of the study consists of 253 teachers working in Yakutiye district of Erzurum province in 2018-2019 academic year. As data collection tools, Toxic Leadership Scale developed by Çelebi, Güner and Yıldız (2015) and Alienation Scale developed by Elma (2003) were used; standard deviation, Mean, Pearson Product Moment Correlation Coefficient were used for statistical analysis of the data. However, Multiple Linear Regression Analysis was performed to determine the predictive levels of dependent variables of independent variables. As a result of the research, it was found that the highest average in terms of toxic leadership scale dimensions was in selfishness dimension while the highest average in terms of occupational alienation scale dimensions was alienation to school. In addition it was found that the lowest average in terms of toxic leadership scale dimensions was in selfefficacy dimension while the lowest average in terms of alienation scale dimensions was meaningless. It was seen that there was a high positive correlation between the toxic leadership behaviors of the school managers and the teachers' alienation. According to the results of regression analysis, it was seen that the sub-dimensions of the toxic leadership scale significantly predicted the sub-dimensions of the alienation scale. Toxic leadership behaviors of school administrators seem to be effective on teachers’ alienation levels. School administrators should try not to show toxic leadership characteristics in order to increase teachers’ commitment to their work. This will be benefit the organization.

Özet

Bu araştırmada, ortaokullarda görev yapmakta olan öğretmen algıları doğrultusunda, okul yöneticilerinin toksik liderlik davranışları ile öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2018–2019 eğitimöğretim yılı Erzurum Yakutiye ilçesinde görevli 253 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Çelebi, Güner ve Yıldız (2015) tarafından geliştirilen Toksik Liderlik Ölçeği ile Elma (2003) tarafından geliştirilen İşe Yabancılaşma Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel olarak çözümlemelerinde; standart sapma, ortalama, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Ayrıca, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenleri yordama düzeylerini ortaya koymak için Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi yapılmıştır. Toksik liderlik ölçeği boyutları bakımından en yüksek ortalama bencillik boyutunda olurken, işe yabancılaşma ölçeği boyutları bakımından en yüksek ortalamanın ise okula yabancılaşma boyutunda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca toksik liderlik ölçeği boyutları açısından en düşük ortalama çıkarcılık boyutunda olurken, işe yabancılaşma ölçeği boyutları açısından en düşük ortalamanın ise anlamsızlık boyutunda olduğu görülmüştür. Okul yöneticilerinin toksik liderlik davranışları ile öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Toksik liderlik ölçeğinin alt boyutlarının, işe yabancılaşma ölçeğinin alt boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Okul yöneticilerinin, toksik liderlik davranışlarının öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeylerinde etkili olduğu görülmektedir. Okul yöneticileri, öğretmenlerin yaptıkları işe olan bağlılıklarını artımak için toksik liderlik özellikleri göstermemeye çalışmalıdır. Bu durum örgütün yararına olacaktır.