The perception forms of self-concepts of high-school students and related factors

Lise öğrencilerinin benlik kavramlarını algılama biçimleri ve ilişkili faktörler

Abstract

Objectives: This study aimed to determine the perception forms of selfconcepts of high-school students and related factors. Methods: The study has been approved by the Directorate of National Education in İstanbul and informed consents were taken from attendants and their parents. The descriptive and cross-sectional study was carried out at a high school in Istanbul. The universe of the study (n=1067) considered also as the study sample. However, 960 students were available at the time of the survey and 949 students accepted to attend at the study. Data were collected by a questionnaire prepared by the researchers according to the preliminary literature and Piers Harris Self-Concept Scale for Children (PHSCSC). The scale is used to determine the development and dimensions of self-concept and its relationships with the personality and environment. The Chronbach alfa values of the scale were between .81 and .89. Results: The mean age of the students was 15.73±1.39, and 55.5% of them were girls. Of students 71.4% were born in Istanbul, 84.6% have a nuclear family, 96.4% have both parents alive, 39.0% have one sibling and 44.7% were the first child. 59.6% of the students expenses are equal to their incomes, 90.3% do not have a health problem and 58.8% are in a good state of success. A great part of the students participate in decisions at home (82.6%), 56.1% of them describe themselves as impulsive, and 83.7% have never failed in their classes. Gender, family type, number of siblings, birth order, income, parents status of being alive had not effects on the PHSCSC scores. The self-concepts of students born in İstanbul, participating in decisions at home and having no health problems were higher than others and self-concepts of students increased as their success state increased. Conclusion: The school health nurses should check-up the adolescents regularly, and raise the awareness of the parents in family educations for the issue that democratic family attitudes have a positive influence on adolescents self-concept.

Özet

Amaç: Bu çalışmada, lise öğrencilerinin benlik kavramlarını algılama biçimleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma İstanbulda bir lisede tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmaya başlamadan önce Milli Eğitim Müdürlüğünden resmi izin; öğrencilerden ve velilerinden onam alınmıştır. Çalışmanın evreni (n=1067) aynı zamanda çalışmanın örneklemi olarak düşünülmüştür. Ancak uygulama sırasında 960 öğrenciye ulaşılabilmiş, araştırmaya katılmayı kabul eden 949 öğrenci ile araştırma tamamlanmıştır. Veriler, literatür doğrultusunda araştırmacılar tarafından hazırlanan soru formu ve Piers Harrisin Çocuklarda Öz Kavramı Ölçeği (PHÇÖKÖ) ile toplanmıştır. Ölçek, çocuklarda öz kavramının gelişimini, boyutlarını, kişilik ve çevre öğeleri ile ilişkilerini belirlemede kullanılmakta ve güvenirlilik alfa değerleri .81 ve .89 arasında değişmektedir. Bulgular: Olguların %55.5i kız, yaş ortalaması 15.73±1.39, %71.4ü İstanbul doğumlu, %84.6sı çekirdek aileye sahip, %96.4ünün her iki ebeveyni hayatta, %39.0ı tek kardeşe sahip ve %44.7si ilk çocuktur. Olguların %59.6sının gelirleri giderlerine denk, %90.3ünün bir sağlık sorunu yok ve %58.8inin başarı durumu iyidir. Öğrencilerin %83.7si sınıfta kalmamış, %82.6sı evdeki kararlara katılmakta ve %56.1i kendini atılgan olarak tanımlamaktadır. Cinsiyet, aile tipi, kardeş sayısı, doğum sırası, gelir, ebeveynlerin hayatta olma durumu PHÇÖKÖ puanını etkilememektedir. İstanbulda doğanların, evde alınan kararlara katılanların, sağlık sorunu olmayan öğrencilerin benlik kavramının daha yüksek olduğu, öğrencilerin başarı durumları yükseldikçe benlik kavramının da yükseldiği bulunmuştur. Sonuç: Okul sağlığı hemşireleri ergenleri düzenli olarak sağlık kontrolünden geçirmeli ve aile eğitimlerinde demokratik aile tutumlarının ergenin benlik kavramını olumlu etkilediği konusunda aileleri bilinçlendirmelidirler.