Batılı Bir Sanatçının Yorumuyla Şam İşi Üslubunda İznik Çinileri: William De Morgan

Özet

Sanayi Devrimi’nin seri üretimine karşı tepki olarak ortaya çıkan Arts & Crafts akımının temsilcileri,sanat ve endüstriyelleşmenin bağdaştırılması sorununa çözüm aramışlardır. Akımın öncü ismi WilliamMorris’in şirketinde tekstil, duvar kağıdı, mobilya, vitray, kitap gibi ürünler ortaçağın malzemeye ve elemeğine saygılı anlayışıyla üretilmiş, şirketin seramik üretimini William De Morgan üstlenmiştir. Hembilimsel düşünme kabiliyeti, hem de sanatçı yönü olan De Morgan, Lord Leighton’un malikânesindekiArap Salonu’nun çini düzenlemesi ile görevlendirilmiş ve bu sayede doğu seramiklerini yakındaninceleme fırsatı bulmuştur. İslam seramiği üzerine araştırmaların erken döneminde nitelikli olan bütünsanat eserleri İran tarzı olarak adlandırılsa da, De Morgan’ın ilham kaynağı, Leighton koleksiyonununda büyük kısmını oluşturan Şam İşi üslubundaki İznik çini ve seramikleridir. Doğu seramiklerinincazibesine kapılarak kopyalarını üreten pek çok tasarımcının aksine , De Morgan onları kendine özgüsanat anlayışı ile yorumlamış ve günümüzdeki sanatçılara örnek olacak nitelikte çalışmalar yapmıştır.