Journals / Sanat ve Tasarım Dergisi / 2020 / Sayı: 25

FIRST FORM OF THE BOOK: CLAY TABLETS OF ANCIENT MESOPOTAMIA

Kitabın İlk Formu: Eski Mezopotamya’nın Kil Tabletleri

Pages
305–321
DOI
—

Abstract

The effort of humankind to produce information and transfer it to others by making it permanent appear in every period of history. This communication process started with the pictures drawn on the walls of the cave, by 3000 BC, it gains a different dimension with the invention of writing, which transfers the spoken language to various surfaces. First, the Sumerians use pictorial (pictographic) text, which is the oldest form of writing. Until switching to alphabetical writing, the cuneiform scripted clay tablets used in Old Mesopotamia, generates the most concrete examples of humankind’s effort to make knowledge permanent. Clay tablets used by Sumerians to record, store, transport, and transfer information forms the first form of the book that we encounter in various forms from past to present. Evaluating clay tablets in terms of graphic arts helps us understand the communication practice of humankind. For this purpose, the article adresses clay tablets, which are the first written documents of human history from the formal aspect and examines the changing forms of these products, which turns into design products, depending on the material, technique and content.

Özet

İnsanlığın bilgi üretme ve ürettiği bilgiyi kalıcı hale getirerek başkalarına aktarma gayreti, tarihin her döneminde karşımıza çıkar. Mağara duvarlarına çizilen resimlerle başlayan bu iletişim süreci, M.Ö. 3 bine gelindiğinde, konuşulan dili çeşitli yüzeylere aktaran yazının icadıyla farklı bir boyut kazanır. İlk olarak Sümerler yazının en eski şekli olan resimsel (piktografik) yazıyı kullanır. Alfabetik yazıma geçilinceye kadar Eski Mezopotamya’da kullanılan çivi yazılı kil tabletler, insanlığın bilgiyi kalıcı hale getirme çabasının en somut örneklerini oluşturur. Sümerler tarafından bilginin kayıt altına alınması, saklanması, taşınması ve aktarılması için kullanılan kil tabletler; geçmişten günümüze çeşitli biçim lerle karşımıza çıkan kitabın ilk formunu oluşturur. Kil tabletleri grafik sanatlar açısından değerlendirmek, insanoğlunun iletişim pratiğini anlamamıza yardımcı olur. Bu amaçla makale, insanlık tarihinin ilk yazılı belgeleri olan kil tabletleri biçimsel açıdan ele alarak, birer tasarım ürününe dönüşen bu ürünlerin malzeme, teknik ve içeriğe bağlı olarak değişen formlarını inceler.