İshalli olgularda Microsporidia sıklığının farklı boyama yöntemleriyle araştırılması

Özet

Microsporidia, türüne bağlı olarak, genellikle kendiliğinden iyileşen ishal, kornea ülseri ve miyozit gibi semptomlarla karakterize sporadik olgulara neden olmaktadır. İnsan immünyetmezlik virusu ile enfekte hastalarda fırsatçı patojen olarak değerlendirilmekle birlikte, Microsporidia türleri son yıllarda immün sistemi normal bireylerde de ishal etkenleri arasında yer almaya başlamıştır. Microsporidia enfeksiyonlarının tanısı, dışkı, idrar, sinüs aspiratları, nazal akıntı, bronkoalveoler lavaj veya doku biyopsilerinde, parazit sporlarının veya evrim dönemlerinin görülmesiyle konulur. Tanıda boya yöntemleri, serolojik yöntemler, polimeraz zincir reaksiyonu ve elektron mikroskobu kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Mart 2009-Haziran 2009 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine başvuran ishalli hastalardan Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Laboratuvarına gönderilen dışkı örneklerinde üç farklı boyama yöntemi kullanılarak Microsporidia sıklığının araştırılması ve bu yöntemlerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada, 225 ishalli hastaya (84’ü çocuk, 141’i erişkin; 103’ü kadın, 122’si erkek) ait dışkı örneği Weber’in modifiye trikrom (MTS) boyaması, kalkoflor (calcofluor; CF) boyama ve akridin turuncusu (Acridine orange; AO) boyama yöntemleriyle boyanarak Microsporidia açısından incelenmiştir. Araştırmada, ishalli hastaların %9.8 (22/225)’inde Microsporidia varlığı saptanmış; bu oranın çocuk yaş grubunda %9.5 (8/84), erişkinlerde %9.9 (14/141) olduğu belirlenmiştir. Erişkin-çocuk yaş grupları ve kadın-erkek cinsiyetleri arasında Microsporidia görülmesi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p> 0.05). Boyama yöntemlerinin karşılaştırmasında MTS yöntemi referans alındığında, AO yönteminin duyarlılık, özgüllük ve tutarlılık oranları sırasıyla %100, %91.6 ve %92 olarak saptanmış; bu değerler CF yöntemi için sırasıyla %95.4, %99.5 ve %99.1 olarak belirlenmiştir. CF boyama ile MTS arasında çok güçlü ve anlamlı bir korelasyon (r= 0.950, p< 0.001) saptanırken, AO ile korelasyon güçlü ve anlamlı (r= 0.719, p< 0.001) olarak izlenmiştir. AO yönteminde boyalı preparatın zemininin de turuncu renge boyanması ve boya artıklarının ortamda yoğun bulunması yorumlamada güçlük oluşturmuş, hızlı ve pratik bir yöntem olmasına rağmen pozitif prediktif değeri düşük (%56.4) olarak saptanmıştır. Sonuç olarak çalışmamızda, ishalli olguların dışkı örneklerinin Microsporidia açısından da araştırılması gerektiği kanısına varılmış ve rutin laboratuvarlarda MTS yöntemiyle birlikte CF boyama yönteminin kullanılmasının, Microsporidia tanısındaduyarlılığı ve güvenilirliği artıracağı sonucuna ulaşılmıştır.