Journals / Mikrobiyoloji Bülteni / 2020 / Cilt: 54 - Sayı: 1
Evaluation of Histological Response in Chronic Hepatitis B Patients with Tenofovir or Entecavir Therapy
- Journal
- Mikrobiyoloji Bülteni
- Pages
- 95–109
- DOI
- —
Abstract
Chronic hepatitis B (CHB) is an important public health problem in the world and Turkey. The aim of this study was to evaluate the histological, virological, serological and biochemical response rates in CHB patients receiving tenofovir or entecavir therapy. Control liver biopsies were performed on patients who received tenofovir or entecavir therapy for one year or longer. Histopathological grading was scored according to the modified Knodell system. Eighty-seven CHB patients were included in this study, 56 patients were receiving tenofovir and 31 patients were receiving entecavir therapy. Patients in two treatment groups were similar in terms of baseline parameters (p>0.05). At the end of the treatment, there was a significant decrease in mean values of HBV DNA, alanine aminotransferase and necroinflammatory scores for both groups (p 0.05). Histological responses were obtained 66.1% from the tenofovir group and 54.8% from the entecavir group. Treatment with tenofovir and entecavir resulted with improvement in Ishak fibrosis scores in 12.5% and 12.9% of the patients, respectively. For 14.3% of the tenofovir-treated patients and for 22.6% of the entecavir-treated patients, the Ishak fibrosis scores worsened. Baseline intermediate/advanced fibrosis stage (Ishak fibrosis score: 3-6) was found as independent determinant factor on histological response and improvement of fibrosis score (OR= 3.99, p= 0.01; OR= 31.67, p= 0.002; respectively) and treatment duration longer than five years is an independent determinant for improvement of necroinflammatory score (OR= 5.79, p= 0.02). There was no significant difference in the virological, serological, biochemical and, histological responses and improvement of necroinflammatory and fibrosis scores between tenofovir and entecavir groups (p> 0.05). Similar histological, virological, serological and biochemical responses were obtained in patients with CHB receving tenofovir and entecavir treatments. Further studies involving a large number of patients receiving long-term therapy should be done to understand the effects of antiviral treatments on healing of liver histology.
Özet
Kronik hepatit B (KHB), tüm dünyada ve Türkiye’de önemli bir halk sağlığı sorunudur. Çalışmanın amacı KHB tanısı ile tenofovir veya entekavir tedavisi alan hastalarda histolojik, virolojik, serolojik ve biyokimyasal yanıt düzeylerinin değerlendirilmesidir. Bu çalışmada, bir yıl veya daha fazla süre ile tenofovir veya entekavir tedavisi alan hastalara kontrol karaciğer biyopsisi yapılmıştır. Histopatolojik evreleme modifiye Knodell sistemine göre skorlanmıştır. Çalışmaya 56 tenofovir ve 31 entekavir tedavisi alan toplam 87 KHB hastası dahil edilmiştir. Her iki gruptaki hastaların tedavi öncesi parametreleri benzer bulunmuştur (p> 0.05). Tedavi sonunda her iki grupta HBV DNA, alanin aminotransferaz değerleri ve histolojik aktivite indeksi (HAİ) skorları ortalamalarında anlamlı azalma görülmüştür (p= 0.001); ancak fibrozis skorlarında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik saptanmamıştır (p> 0.05). Tenofovir grubunda %66.1, entekavir grubunda %54.8 oranında histolojik yanıt elde edilmiştir. Tenofovir alan hastaların %12.5’inde, entekavir alan hastaların %12.9’unda fibrozis skorlarında iyileşme görülmüştür. Tenofovir grubunda %14.3, entekavir grubunda %22.6 oranında fibrozis skorunda kötüleşme saptanmıştır. Tedavi başlangıcında fibrozis evresinin orta/ileri (İshak fibrozis skoru: 3-6) olması, histolojik yanıt sağlanmasında ve fibrozis skorunda iyileşmede (sırasıyla OR= 3.99, p= 0.01; OR= 31.67, p= 0.002); tedavi süresinin beş yıldan uzun olması nekroenflamatuvar skorda iyileşmede bağımsız belirleyici faktör olarak bulunmuştur (OR= 5.79, p= 0.02). Tenofovir ve entekavir grupları arasında virolojik, serolojik, biyokimyasal ve histolojik yanıtlar ile HAİ ve fibrozis skorlarında iyileşme açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p> 0.05). KHB hastalarında tenofovir ve entekavir tedavileri ile benzer histolojik, virolojik, serolojik ve biyokimyasal yanıt elde edilmiştir. Antiviral tedavilerin karaciğer histolojisindeki iyileşmeye etkilerinin anlaşılabilmesi için uzun süreli tedavi alan, daha fazla sayıda hastayı kapsayan çalışmalara ihtiyaç olduğu düşüncesindeyiz.