Journals / MN Kardiyoloji / 2001 / Cilt: 8 - Sayı: 4
P wave dispersion and relation with echocardiographic in patient with aortic stenosis
- Journal
- MN Kardiyoloji
- Pages
- 266–269
- DOI
- —
Abstract
AIM: The occurrence of atrial fibrillation in aortic stenosis patients deteriorates the patient's hemodynamic condition. In this study we investigated the P wave dispersion and it's relation between some echocardiographic parameters in aortic stenosis patients. MATERIAL AND METHOD: Thirty-nine echocardiographically proven aortic stenosis patients (28 men, 11 women; mean age 54±15 years) and 40 sex and age matched healthy subjects (30 men, 10 women; mean age 50±13 years) were included the study. All patients had normal sinus rhythm on ECG. Echocardiographic study was performed on all patients and control subjects. Left atrium dimension, maximal and mean gradient of aortic valve and left ventricular ejection fraction were determined. The simultaneous 12-lead electrocardiograms were recorded. All measurements were done by high resolution monitor and P maximum, P minimum and P dispersion were estimated. P dispersion was calculated by P maximum minus P minimum (P dispersion= P maximum- P minimum). RESULTS: P maximum and P dispersion values in mitral stenosis patients were significantly higher than normal group (respectively, 110±12 msec vs. 99±6 msec, p<0.05; 20±8 msec vs. 9±5 msec, p<0.01). There was no difference between P minimum value of aortic stenosis patients and normal group (90±12 msec vs. 89±7 msec, p>0.05). Linear regression analysis revealed that left atrium diameter (p<0.05), maximal aortic gradient (p<0.01) and minimal aortic gradient (p<0.05) were significant predictors of high P dispersion values in aortic stenosis patients. Left atrium diameter was the only predictor of increased P maximum (p<0.01). CONCLUSION: P wave dispersion, which is a marker of increased atrial fibrillation risk was found to be increased in aortic stenosis patients. P wave dispersion could be used easily for the determination of the risk of atrial fibrillation ocurrence at cardiology clinics that haven't got echocardiography.
Özet
AMAÇ: Aort darlığı olan hastalarda atriyal fibrilasyon gelişimi hastayı hemodinamik olarak sıkıntıya sokmaktadır. Bu çalışmada aort darlığı olan hastalarda P dalga dispersiyonu ve ekokardiyografik parameterler ile olan ilişkisi araştırıldı. GEREÇ VE YÖNTEM: Ekokardiyografik olarak aort darlığı tespit edilmiş elektrokardiyogramları (EKG) normal sinus ritminde olan 39 hasta (28 erkek, 11 kadın; ortalama yaş 54±15 yıl) ve 40 sağlıklı gönüllü (30 erkek, 10 kadın; ortalama yaş 50±13 yıl) çalışmaya alındı. Kontrol grubunun ve tüm hastaların transtorasik ekokardiyografik inceleme ile sol atriyum boyutları, aort kapak maksimal ve ortalama gradiyentleri ve sol ventrikül sistolik fonksiyonları hesaplandı. Tüm hastaların ve kontrol grubunun eş zamanlı 12-derivasyon EKG'leri çekildi. Çekilen EKG'ler dijital ortama alınarak yüksek rezolüsyonlu monitör yardımı ile P dalga süreleri ölçüldü. Maksimum P süresinden (P maksimum), minimum P dalga süresinin (P minimum) çıkarılması ile P dalga dispersiyonu (P dispersiyon) hesaplandı (P dispersiyon= P maksimum - P minimum). BULGULAR: Aort darlığı olan hastaların P maksimum ve P dispersiyon değerleri normal gruptan anlamlı olarak daha fazla bulundu (sırasıyla 110±12 msn vs. 99±6 msn, p 0.05). Lineer regresyon analizinde artmış P dispersiyonu belirleyicileri olarak sol atriyum çapı (p<0.001), aort kapağa ait maksimal gradiyent (p<0.05) ve ortalama gradiyent (p<0.05) bulundu. Yaş, cinsiyet, sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu sol ventrikül septum ve arka duvar kalınlıklarının artmış P dispersiyonu için belirleyicilikleri saptanamadı. P maksimum süresinin belirleyicisi ise sol atriyum boyutu (p<0.01) olarak izlendi. SONUÇ: Sonuç olarak, P dalga dispersiyonu, aort darlığı olan hastalarda artmış olarak bulunmaktadır. Hesaplanması son derece kolay olan P dalga dispersiyonu bu hasta grubunda artmış atriyal fibrilasyon riskinin belirlenmesinde özellikle ekokardiyografinin bulunmadığı kliniklerde kolaylıkla ölçülüp kullanılabilecek bir metotdur.