Evaluation of Endothelial Functions with Brachial Artery Endothelium Dependent Vasodilatation, Hyperemic Velocity and Carotis Intima Media Thickness in Patients with Vasculogenic Erectile Dysfunction

Vaskülojenik Erektil Disfonksiyonlu Hastalarda Brakiyal Arter Endotel Bağımlı Vazodilatasyon, Hiperemik Hız ve Karotis Intima-Mediya Kalınlığı Ölçümleri ile Endotel Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi

Veysel Kutay VURGUN,Mustafa KILIÇKAP,MUHİDDİN ÖNDER YAMAN,Hüseyin Cihan DEMİREL,Hüseyin GÖKSÜLÜK,BAŞAR CANDEMİR,AYDAN ONGUN,Çetin EROL

Abstract

Objective: Erectile dysfunction commonly coexists with coronary artery disease and conventional risk factors for atherosclerosis. In this study, we sought to investigate microvascular and macrovascular functions with brachial artery flow-mediated dilatation, hyperemic flow velocity and carotid intima-media thickness in erectile dysfunction patients differ from a control group with similar conventional cardiovascular risk factors. Material and Method: We studied 25 patients with vasculogenic erectile dysfunction and 25 patients with similar cardiovascular risk factors without erectile dysfunction. Erectile dysfunction was evaluated by nocturnal penil tumesance test and International Index of Erectile Function scores. Brachial artery flow-mediated dilatation (%), endothelium-independent (nitroglycerine-mediated) vasodilata- tion (%) and carotid intima-media thickness were measured as a measure of macrovascular function and hyperemic flow velocity (cm), as a measure of microvascular function, were assessed by ultrasound. Biochemistry parameters, high sensitive C reactive protein and ho- mocystein levels were also assessed. Results: There were no significant differences with regard to age, lipid profile, hypertension, diabetes mellitus, smoking, medications, hsCRP, homocystein levels between 2 groups (p>0.05). Flow-mediated dilatation was significantly reduced in patients with erectile dys- function (p 0.05). Hyperemic velocity, measured with velocity-time integral and which predicts microvascular function, was similar in two groups (p>0.05). Carotid intima-media thickness was also similar in the 2 groups (for right and left carotid arteries, p values 0.214 and 0.461, respectively). In logistic regression analysis, flow-mediated dilatation was found to be an independent risk factor for erectile dys- function and flow-mediated dilatation value of 8.16% or less had a sensitivity of 80% and a specificity of 95% in determining the presence of erectile dysfunction. Conclusion: Endothelium-dependent vasodilatation, measurement of a macrovascular function, more markedly impaired in patient with vasculogenic erectile dysfunction compared to patients with similar cardiovascular risk factors without erectile dysfunction. There is no difference between two groups in terms of nitroglycerine-mediated vasodilatation, hyperemic velocity and carotid intima-media thickness measurements.

Özet

Amaç: Erektil disfonksiyon, koroner arter hastalığı ve aterosklerozun risk faktörlerine sıklıkla eşlik etmektedir. Bu çalışmada; vasküloje- nik erektil disfonksiyonu olan hastalarda brakiyal arter akıma bağlı vazodilatasyon, hiperemik akım hızı ve karotis arter intima-mediya kalınlığı ölçümleri ile mikrovasküler ve makrovasküler fonksiyonların benzer risk faktörlerine sahip kontrol grubundan farklı olup olma- dığını değerlendirmeyi planladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya vaskülojenik erektil disfonksiyonu olan 25 hasta ve benzer vasküler risk faktörlerine sahip erektil disfonksi- yon olmayan 25 kişi alındı. Erektil disfonksiyon, nokturnal penil tümesans testi ve ereksiyon işlevi uluslararası değerlendirme indeksi ile değerlendirildi. Makrovasküler fonksiyonların bir göstergesi olarak brakiyal arter akıma bağlı vazodilatasyon (akıma bağlı vazodilatas- yon, %), endotelden bağımsız (nitrogliserin aracılı) vazodilatasyon (%) ve karotis intima-mediya kalınlığı (mm), mikrovasküler fonksiyo- nun bir göstergesi olarak da hiperemik akım hızı (hız zaman integrali, cm) ultrason ile ölçüldü. Biyo kim yasal tetkikler, yüksek duyarlıklı C reaktif protein ve homosistein düzeyleri de ölçüldü. Bulgular: Gruplar arasında yaş, lipid düzeyleri, hipertansiyon ve diabetes mellitus sıklığı, sigara kullanımı, medikal tedavileri, yüksek du- yarlıklı C reaktif protein ve homosistein düzeyleri açısından istatiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Erektil disfonksiyonu olan grup- ta akıma bağlı vazodilatasyon önemli derecede azalmış olarak saptandı (p 0,05). Mikrovasküler fonksiyonun bir göstergesi olan ve hız zaman integrali (cm) ile ölçülen hiperemik hız iki grupta da benzerdi (p>0,05). Ortalama karotis arter intima-media kalınlığı ölçümleri açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı (sağ ve sol karotis için p değerleri sırasıyla 0,214 ile 0,461). Lojistik regresyon analizinde akıma bağlı vazodilatasyonun erektil disfonksiyonu belirlemede bağımsız risk faktörü olduğu ve akıma bağlı vazodilatasyonun %8,16 veya daha düşük olmasının erek- til disfonksiyonu belirlemede %80 duyarlılık, %96 özgüllüğe sahip olduğu saptandı. Sonuç: Vaskülojenik erektil disfonksiyonu olan hastalarda, makrovasküler fonksiyonun bir ölçümü olan endotel bağımlı vazodilatasyon, erektil disfonksiyonu olmayan benzer kardiyovasküler risk faktörlerine sahip hastalara göre ciddi derecede bozulmuştur. İki grup arasın- da nitrogliserin aracılı vazodilatasyon, karotis intima-mediya kalınlığı ve hiperemik hız açısından herhangi bir fark bulunmamıştır.