İşyerinde Mobbing - Psikolojik Travma ve Psikiyatrik Semptomların Belgelenmesi

Mobbing at Workplace –Psychological Trauma and Documentation of Psychiatric Symptoms

Abstract

Amaç: Yıldırma bir kişi veya grubun başka bir kişi veya gruba yönelttiği sistematik agresyon olarak ifade edilmektedir. Araştırmalar işyerinde yıldırmaya maruz kalan mağdurların sağlık ve iyilik hallerinin olumsuz yönde etkilendiğini göstermektedir. Türkiye’de iş yerinde yıldırma konusu son yıllarda giderek daha çok dile getirilmektedir. Bu çalışmada; iş yerinde yıldırmaya maruz kaldıkları gerekçesiyle ruh sağlığı uzmanlarına başvuran mağdurların, yaşadıkları travmaların özellikleri, travmatik deneyimlere bağlı olarak gelişen ruhsal sorunların tanımlanması amaçlanmıştır. Yöntem: Ocak 2008-Eylül 2012 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı’na Adli Tıp Polikliniği ve psikiyatri genel polikliniği aracılığı ile başvuran ve Psikiyatri Anabilim Dalı, Psikososyal Travma Programı’nda rapor düzenlenen 300 vaka değerlendirilmeye alındı. Başvuranların 130’u iş yerinde yıldırmanın etkilerinin saptanması amacıyla gelmişti. Travma Bilgi Alma Formu (TBF), Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği (TSSÖ) ve Olayların Etkisi Ölçeği (OEÖ) uygulandı. Bulgular: Travmaya maruz bırakıldıklarını ileri süren ve rapor talepleri nedeniyle değerlendirilen 300 vakanın 130’unda (%43,3) iş yerinde yıldırma saptandı. İş yerinde yıldırma vakalarının yaşları 18–61 arasında, 100’ü kadın (%76,9), 56’sı (%43,1) evli, 54’ü (%41,5) bekar, diğerleri boşanmış, dul veya ayrı yaşıyor idi; 110’u (%84,6) üniversite, 13’ü (%10) lise, beşi (%3,8) ilköğretim mezunuydu. Vakaların 76’sı (%58,4) memur olup bunlardan 65’i (%50) öğretmen idi. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı Yeniden Gözden Geçirilmiş, Dördüncü Baskı’sının (DSM-IV-TR) tanı ölçütlerine göre 93 kişiye (%71,5) Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB), 9 kişiye (%6,9) uyum bozukluğu, 102 kişiye (%78,6) Major Depresif Bozukluk tanıları kondu. Yüz yirmi iki vakanın IES toplam puan ortalamaları 58,4±16,7 idi. Tanı almayan üç (%2,3) ve çoğul tanı alan 83 (%63,8) kişi vardı. Sonuç: Rapor düzenlenmesi amacıyla başvuranların yarıya yakınında işyerinde yıldırmayla karşılaşılması, işyerinde psikolojik baskıların ulaştığı boyutlar hakkında fikir vermektedir. İşyerinde yıldırmaya maruz kalanlarda yüksek oranda TSSB belirtileri saptanmıştır. Psikolojik travmanın DSM’de travma kriterlerine dahil edilmesi önem arzetmektedir. Rapor düzenleme, kişilerin yasal haklarını koruma yönünden yardımcı olduğu gibi, yaşanan haksızlıkların belgelenmesi, adalet duygusunu geliştirmesi, kişilerin ilgili uzmanlar tarafından muayene edilmeleri ile tedavi haklarını da kullanabilmeleri açısından fayda sağlamaktadır

Özet

Objectives: Mobbing at the workplace refers to such cases as verbal harassment, aggressive words, sarcasm, slander or social isolation repeatedly targeted at a specific person at a specific period of time. Previous studies indicate that wellness and health of the victims who have been subjected to mobbing at workplace were affected adversely. Recently, there has been an increase in mobbing cases in Turkey. The purpose of the present study is to identify the features of trauma and analyse the development of mental problems caused by traumatic experiences in individuals who have been subjected to mobbing at workplace, and admitted to psychiatry services. Method: Three-hundred individuals included in the study who had been admitted to Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine, Psychiatry Department, Psychosocial Trauma Programme, through general psychiatry outpatient clinics and forensic medicine institute consultations, with the purpose of preparing forensic reports between January 2008-September 2012. Trauma Evaluation Form (TIF), Posttraumatic Stress Diagnostic Scale (PDS), Impact of Event Scale-Revised (IES-R) were administered. Results: Mobbing was identified in 130 out of 300 patients who claimed to have been subjected to trauma at workplace (43.3%). Mobbing cases were aged between 18 and 61, 100 (76.9%) of them were women. 56 (43%) of the cases were married, 54 (41.5%) of them were single and others were divorced, widowed or separated. 110 (84.6%) of the patients were university graduates while 13 of them were high school graduates and 5 of them were elementary school graduates. 76 of the cases were government officers and 65 of them were teachers. 93 (71.5%) patients were diagnosed with post-traumatic stress disorder (PTSD) according to The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders Fourth Edition-Revised (DSM-IV-TR) criteria, 9 patients (6.9%) had adjustment disorder and 102 of the patients (78.5%) were diagnosed with Major Depressive Disorder. Mean Total IES of 122 patients was 58.4±16.7. Three persons (2.3%) had not received any diagnoses and 83 individuals (63.8%) had received multiple diagnoses. Conclusion: The fact that mobbing was identified in approximately half of cases who applied to get a forensic report points out the extensiveness of the problem. High percentage of PTSD was established in victims of mobbing. It is important to include psychologic trauma in definiton of trauma in manuals of psychiatric disorders. Preparation of a report is useful in helping these individuals to protect their legal rights as well as documenting these wrongdoings, improving the sense of justice, enabling these individuals to be examined by psychiatry experts and having them access to treatment.