Phrygian Potteries of the Midas Fortress in the Light of New Researches

Abstract

The Yazılıkaya /Midas Fortress is located in the Yazılıkaya /Midas Valley, just west of the village of Yazılıkaya, within the borders of the Han District of the Eskişehir Province. The fortress sits on the top of a flat, rocky, tufa plateau and was continuously inhabited from the Phrygian Period to the Late Byzantine Period. The configuration of this settlement is seen in its basic structures as mortises carved into the bedrock, cisterns, water reservoirs, and tunnels dated to the Phrygian Period, as well as cultic monuments consisting of many facades, altars, and niches dedicated to the Mother Goddess Matar. In addition to Phrygian Period artifacts, Hellenistic, Roman, and Byzantine Period rock-cut tombs are also found in the settlement area and its surroundings. Located in the southeast of the valley, the Midas Fortress was studied and recorded in detail during surveys carried out in the Yazılıkaya/Midas Valley between the years of 2017 and 2018. Potteries dated to the Phrygian, Hellenistic, Roman, and Byzantine Periods were also found on the surface of the Midas Fortress during these researches. The most common group of ceramics are the monochrome ceramics dating to the Phrygian Period. All hand-thrown on a pottery wheel, the clay and slip of these ceramics are shades of gray and buff. The ceramic pieces are craters, dinoi, pithos, amphora, pots, bowls, jug, and mugs. The clay characteristics of these ceramics show that they have local properties. Ceramics found in the area and archaeometric studies of the clay collected from nearby streams support this possibility. During the surveys, 345 pieces of pottery dating to the Phrygian Period were found. In this study, 39 ceramics belonging to different forms are evaluated and by studying the repertoire of the vessels found at the fortress a chronology of Phrygan ceramics is introduced.

Özet

Yazılıkaya/Midas Kale, Eskişehir İli, Han İlçesi sınırlarının içinde Yazılıkaya Mahallesi’nin hemen batısında, Yazılıkaya/Midas Vadisi’ndedir. Kalenin üst kısmı düz, tüflü, kayalık bir plato üzerine kurulmuş olup, Phryg Dönemi’nden başlayarak, Geç Bizans Dönemi’ne kadar kesintisiz olarak yerleşim görmüştür. Bu alanda yerleşim dokusuna dair yapı temellerine ait ana kayaya açılmış temel yuvaları, sarnıçlar, su biriktirme havuzları ve tünelleri ile Phryg Dönemi’ne tarihlendirilen, Ana Tanrıça Matar adına yapılmış çok sayıda fasad (ön cephe), altar ve nişlerden oluşan kült anıtları bulunur. Yerleşim alanında ve çevresinde, Phryg Dönemi’nin dışında, Hellenistik, Roma ve Bizans Dönemlerine tarihlenen kaya mezarları da vardır. 2017-2018 yıllarında Yazılıkaya/Midas Vadisi’nde gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında, vadinin güneydoğusunda yer alan Midas Kale ayrıntılı olarak araştırılmış ve belgelenmiştir. Bu araştırmalar sırasında Midas Kale’de yüzeyden Phryg, Hellenistik, Roma ve Bizans Dönemlerine tarihlenen seramikler bulunmuştur. Bulunan seramikler içerisinde en yoğun grubu ise Phryg Dönemi’ne tarihlenen tek renkli (monokrom) seramikler oluşturmaktadır. Tamamının çarkta yapıldığı seramiklerin hamur ve astar renkleri de gri ve kahverengi tonlarındadır. Bulunan seramikler krater, dinos, pithos, amphora, çömlek, kâse, sürahi ve maşrapalara ait parçalardır. Kil özellikleri, hamur yapısı, renk ve astarları, seramiklerin lokal özelliklere sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle alanda bulunan seramikler ve yakın çevrede bulunan dere yatağından alınan kil örnekler için yapılan arkeometri araştırmaları, bu olasılığı güçlendirmektedir. Araştırmalar sırasında kalede Phryg Dönemi’ne tarihlenen 345 adet seramik parçası bulunmuştur. Bu çalışmada, farklı formlara ait toplam 39 adet seramik değerlendirilmiş, kaledeki kap repertuarı çalışılarak Phryg Dönemi’ne tarihlenen seramiklerin kronolojik dağılımları ortaya konmaya çalışılmıştır.