Erken Çocukluk Döneminde Matematiksel Deneyimlerin İncelenmesinde Kuramsal Bir Çerçeve: Sosyomatematiksel Niş

A Theoretical Framework to Examining Mathematical Experiences in Early Childhood: Sociomathematical Niche

Özet

Okul öncesi eğitime başlamadan çok önce, çocukların günlük ortamlardaki keşifleri, sayı ve şekil gibi kavramları geliştirmelerine yardımcı olmakta ve daha sonraki formal matematik eğitimi için bir alt yapı oluşturmaktadır. Bu nedenle erken deneyimlerin bütüncül ve sistematik bir şekilde ele alınması önem kazanmaktadır. Bu araştırmada, matematiksel deneyimlerin çok boyutlu olarak incelenmesinde kullanılan sosyomatematiksel niş kuramsal çerçevesinin tanıtılması amaçlanmıştır. Sosyomatematiksel niş, temelini gelişimsel niş kavramından almaktadır ve kültürel bağlamda matematiksel deneyimleri belirlemek amacıyla gerçekleştirilen çalışmalarda araştırmacılara kuramsal bir çerçeve sunmaktadır. Sosyomatematiksel niş, farklı kültürlerde var olan matematiksel deneyimleri derinlemesine inceleme imkânı sağlayarak eğitimciler ve araştırmacılara çocukların matematiksel öğrenme deneyimlerini betimlemede ve bu betimleme ışığında matematik öğretiminde kullanabilecek stratejileri belirlemede yarar sağlayabilir. Ayrıca, sosyomatematiksel niş, erken matematik öğreniminde dezavantajlı ve avantajlı çocuklar arasındaki farklılıkların öngörülmesinde ve matematik programlarının kültüre duyarlı hale getirilmesinde rehber olabilir.

Abstract

Long before starting preschool education, children’s daily discoveries help them develop certain concepts such as numbers and shapes, and they comprise a basis for a formal mathematics education. Thus, dealing with early experiences in an integrative and systematic way is of crucial significance. This study aims to introduce the theoretical framework of the sociomathematical niche which is used to analyze mathematical experiences on multiple levels. The sociomathematical niche take its roots from the developmental niche and presents a theoretical framework to researchers at studies that aim to specify mathematical experiences in terms of cultural aspects. Providing a thorough analysis opportunity of mathematical experiences at different cultures, the sociomathematical niche can be helpful for researchers in describing children’s mathematical learning experiences and to determine strategies that can be used for mathematics education. Additionally, the sociomathematical niche can guide us to see the differences between advantaged and disadvantaged students in early mathematics education and prepare culturally sensitive mathematics programs.

Anahtar kelimeler: Erken çocukluk, matematik eğitimi, gelişimsel niş, sosyomatematiksel niş