PRELIMINARY GEOLOGICAL AND MINERALOGICAL FEATURES OF GEDABEK (WESTERN AZERBAIJAN) Au-Cu DEPOSIT

GEDABEK (BATI AZERBAYCAN) Au-Cu YATAĞININ JEOLOJİK VE MİNERALOJİK ÖZELLİKLERİNE DAİR İLK BULGULAR

Abstract

In this study, it was aimed to investigate the geological and mineralogical properties of Gedabek (West Azerbaijan) gold-copper deposit, which is one of the most important gold copper deposits of Azerbaijan, in the northwest of Gedabek and 50 km west of Ganja (West Azerbaijan). Gedabek gold-copper deposit, extending from Pakistan, Iran, Azerbaijan, Georgia to Turkey, the world's major gold and one of the copper province Tethyan Tectonic Belt located and is known as one of the ancient areas of the copper engraving Lesser Caucasus in the Azerbaijan section of is located at. In the region, especially in Gedabek, numerous antique copper mines such as Alaverdi, Şamlık, Mishana, Zengezur and Şenerdere are undergoing re-processing for copper mining. Middle and Upper Jurassic sediments which are complicated by magmatic rocks and fractures of different ages and compositions in the region. Due to the tectonic structure of the Gedabek deposit and the tectonic structure of the Semkir anticline, the magmatic activity in the region has also occurred in three stages: Bajocian, Batonian and Late Jurassic. The Gedabek Au-Cu deposit, observed in the biggest porphyry-epithermal ore field of Azerbaijan, were occurred in the quartz porphyry which was formed in the contact of the Middle Jurassic andesitic rocks and the Upper Jurassic-Lower Cretaceous granitoid (granodiorite-diorite). The main ore minerals are chalcopyrite, sphalerite, galena, arsenopyrite, bornite, pyrite, covellite, chalcocite, native gold, silver, kaolinite, barite, and iron hydroxides.

Özet

Önemli petrol ve doğal gaz yataklarına sahip olan Azerbaycan’da aynı zamanda ekonomik altın, demir, bakır ve civa gibi pek çok metalik maden yatağı da yer almaktadır. Bu çalışmada Gence’nin (Batı Azerbaycan) 50 km batısındaki Şahdağ Sıradağları’nın kuzeybatı yamacında ve Gedebey’in kuzeybatısında bulunan en önemli altın bakır yataklarından biri olan Gedebey (Batı Azerbaycan) altın-bakır yatağının jeolojik ve mineralojik özelliklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gedebey altın-bakır yatağı, Pakistan'dan, İran, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye'ye kadar uzanan, dünyanın önemli altın ve bakır provenslerinden biri olan Tetis Tektonik Kuşağı’nda bulunan ve bakır işlemeciliğinin antik alanlarından biri olarak bilinen Küçük Kafkaslar bölgesinin Azerbaycan bölümünde yer almaktadır. Başta Gedebey olmak üzere bölgede Alaverdi, Şamlık, Mishana, Zengezur ve Şenerdere bölgeleri gibi sayısız antik bakır madenlerinde bakır cevherlerinin yeniden işleme faaliyetleri sürdürülmektedir. Bölgede değişik yaş ve bileşimli magmatik kayaçlar ve kırılmalarla karmaşıklaşmış Orta ve Üst Jura tortulları yer almaktadır. Gedebey maden yatağının çevresi, özellikle Şemkir antiklinalinin tektonik yapısı nedeniyle çok karmaşık olup bölgede gerçekleşen magmatik faaliyetler de Bajosiyen (Orta Jura), Batoniyen (Orta Jura) ve Geç Jura-Erken Kretase olmak üzere üç aşamada meydana gelmiştir. Azerbaycan’ın en büyük porfiri-epithermal cevherleşme sahasında bulunan Gedabek Au-Cu yatağı, Orta Jura yaşlı andezitik kayaçlar ile onları kesen Üst Jura-Alt Kretase yaşlı granitoyid (granodiyorit-diyorit vs.) kontaktında buna bağlı gelişen quartz porphyry içerisinde meydana gelmiştir. Başlıca cevher minerallerini kalkopirit, sfalerit, kovellin, kalkozin, galenit, arsenopirit, galenit, bornit, kaolinit ve yaygın piritler oluşturmakta olup bunlarla birlikte barit, demir hidroksitler, nabit altın ve gümüş yaygın olarak görülmektedir.