Journals / Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2007 / Cilt: 24 - Sayı: 2
Planning as/and/in Context: Towards a New Analysis of Context in Interactive Planning
- Pages
- 105–117
- DOI
- —
Özet
Bu yazıda, mekan planlamasında bağlam kavramını yeniden gündeme getirerek, hızla büyümekte olan etkileşimci (interactive), işbirlikçi (collaborative), iletişimci (communicative) planlama yönelişlerindeki çözümleyici yaklaşımlar tartışılmaktadır. Etkileşimci planlama projelerinde farklı birikimi ve ilgisi olan paydaşlar, bir alanı planlamak için fakir alışverişinde bulunurlar. İletişim, yorumlama ve dolayısıyla hem bağlamın kavramsallaştırılması hem de onun anlamını etkileyen gerçekil iletişim, planlama kuramı ve pratiği açısından merkeze oturmaktadır. Bu yazıda bağlam çözümlemesi (bağlamsal-çözümleme) tartışması. art-yapısalcı yorumlama kuramı açısından inceltilmekte ve ardından Niklas Luhman’ın toplumsal dizge kuramına uygun anahtar kavramlar geliştirilmektedir. Etkileşimci planlama yaklaşımlarına kısa bir açılım yapılarak etkileşimci planlamanın modernci çeşitleri eleştirilmekte, Luhman’dan ve artyapısalcılardan çıkarsanan kavramlarla etkileşimci planlamada bağlamın kurulumu ve bir bağlam olarak planlama sürecinin kendisi çözümlenerek incelenmektedir. Luhman’ın toplumsal dizgeler üzerine karmaşık tipolojisi ve kendilerini yeniden üretme süreçlerine ilişkin modellemeleri, bağlam kurmanın karmaşıklığının anlaşılmasına, etkileşimci planlama sürecine katkı ve katılımda bulunan küçük dünyaların ayrımlaşmasının ve karşılıklı bağımlılıklarının anlaşılmasında yararlı olmaktadır. Modernci mekan ve planlama kavrayışlarının gerçekil planlama süreçlerine yakından bakmayı zorlaştırdığı ve bağlama duyarsız planlara yol açtığı savlanmaktadır. Bağlam kurulumunun gerçekliği konusunda uyanıklık sağlamak açısından yeniden canlandırılmış bir bağlam tartışması önerilmekte, sonuçta daha eşitlikçi ve daha bağlam-duyarlı planlama olasılıklarının bu yolla elde edilebileceği savunulmaktadır..