Malzeme anlamını taşımaya nasıl başlar?

Abstract

Product designers are expected to create products transferring certain ‘meanings’. Materials of products are used for supporting the intended meanings in product design; one material may convey luxury, another material can be associated with a particular culture. Designers who aim to select a material that will contribute to the meaning they intend to convey in a product are confronted with the difficulty that the materials universe is immense. Moreover, traditional sayings such as ‘wood is cozy’, ‘metal is aloof’ or ‘plastic is cheap’ are less relevant and strict in today’s design practice. Without a doubt, having insights into the role of materials for creating particular meanings has become more and more relevant in the domain of design. It is to be expected that materials are attributed different meanings in different products and contexts, affected by certain key variables. How do we experience materials around us? When do we think that a certain material is modern, elegant, sexy, feminine, or professional? This paper focuses on the main findings and implications of a Ph.D. research on ‘meanings of materials’. In this paper, the following two questions are addressed: (i) can a meaning be embedded in a material? and (ii) what are the key variables affecting the attribution of meanings to materials? In answering these questions, results from a literature review and a study conducted with 32 Dutch and Chinese participants are discussed. The paper ends with a discussion on existing materials selection sources and materials education in design.

Özet

Ürün tasarımcılarından belli anlamları yüklenebilen ürünler tasarlamaları beklenir. Dolayısıyla ürün malzemeleri amaçlanan anlamları desteklemek açısından kullanılır; bir malzeme lüks durumunu iletirken, ötekisi tikel bir kültürel durumla ilişkilendirilebilir. Ürünün anlamını ürünün malzemesine yükleyerek katkıda bulunmaya çalışan tasarımcılar, seçtikleri malzemenin (anlam) evreninin geniş olması gibi bir zorlukla karşı karşıya kalırlar. Bunun yanısıra, ahşap sıcaktır, metal uzak durur ya da plastik ucuzdur gibi geleneksel kabulleri yansıtan deyişler, bugünün tasarım pratiğinde daha az anlamlı ve daha az kesin olduğu akılda tutulmalıdır. Kuşku yoktur ki, tikel anlamları yaratmak ve iletmek için malzemenin rolüne ilişkin öngörüler geliştirmek tasarım dünyasında giderek daha da önemli bir yere sahip olmaya başlamıştır. Ürünlerin türleri ve bağlamlarına göre malzemelerine farklı özellik atıflarında bulunmanın, belirli anahtar değişkenlerin etkisi çerçevesinde oluştuğu söylenmelidir. Çevremizdeki malzemeleri nasıl deneyimleriz? Bir malzemenin modern, zarif, seksi, kadınsı ya da mesleki olduğunu ne zaman düşünebiliriz? Bu makale ‘malzeminin anlamı’ üzerine yapılan bir doktora tezinin belli başlı bulgu ve izlenimlerine odaklanmıştır. Bu çerçevede yazıda, a) anlam malzemeye içkin olabilir mi?, ve b) malzemeye anlam yüklememizde etken olan anahtar değişkenler nelerdir? gibi iki soru gündeme getirilmektedir. Bu soruları yanıtlarken, 32 Hollandalı ve Çinli katılımcı ile yapılan bir araştırmanın sonuçları ile arkaplan teorik tartışması kullanılmaktadır. Yazı günümüzde yapılan malzeme seçiminın kaynakları ve tasarımda malzeme eğitimi üzerine bir tartışma ile sonlanmaktadır.