Occurence of stratified sepiolite at the lacusrine basin of Akçayır-Yürükakçayır (Eskişehir)

Akçayır-Yürükakçayır (Eskişehir) görsel basenindeki katmansı sepiyolit zuhurlarının oluşumu

Abstract

The investigation area covers an area of about 12 km2 between Yürükakçayır and Akçayır. On the basis of their relationship, the area consists of three lithologic units; Porsuk ophioliles, Yürükçayır conglomerates and Kepeztepe formation, respectively. Miocene-Pliocene aged sepiolite occurrences were formed within the dolomitic limestone and marl of the Kepezi epe formation,all of which are thought to be formed concurrently. Their thickness varies between 40 and 200 cm. The studied sepiolite samples display colloidal and massive texture indicating colloidal precipitation. It is concluded that the sepiolite occurrences were formed at 5 °C to 25°C with the pH of 8-9 as a result of $H^+$ ,$Mg^{+2}$ and $Si^{+4}$ concentration.

Özet

İnceleme alanı, Eskişehir'in güneybatısında Yürükakçayır ile Akçayır köyleri arasında 12 km2' lik bir sahayı kapsamaktadır. Yöredeki oluşukların birbirleriyle ilişkilerine göre üç litolojik birim ayırtlanmıştır. Bu birimler, alttan üste doğru Porsuk peridotitleri, Yürükakçayır konglomeraları ve Kepeztepe formasyonudur. Kalınlıkları 40 cm. ile 200 cm. arasında değişen Miyosen-Pliyosen yaşlı sepiyolit zuhurları, inceleme alanının Kepeztepe ve Yürükakçayır Kürtünlü konağı mevkilerinde Kepeztepe formasyonuna ait dolomitli kireçtaşı ve dolomitli marn birimleri içinde, katmamı biçimde yataklanmış eş oluşumlu hammadde kaynaklarıdır. Mostradan alınan opal örneklerinin kolloform yapı ile eşgranüler dokuda, sepiyolitlerin ise masif ve boşhıklu yapı ile kolloidal dokularda bulunuşu, ritmik çökelmeyi yansıttıklarından Mg'~ ve SiO2(aqj içeren sulu çözeltilerin fızikokimyasal ortamdaki davranışları araştırılmış, MgO-SiO2-H2O sistemi üzerindeki deneysel çalışmalar gözden geçirilmiştir. Buna göre, sepiyolit oluşumu MgO-SiO2-H2O sistemi ürünü olup, 5°C ile 25°C ve pH: 8-9 arasında $H^+$ ,$Mg^{+2}$ ve $Si^{+4}$ iyon konsantrasyonuna bağlı olarak gerçekleştiği anlaşılmaktadır.