Journals / Osmanlı Araştırmaları / 2015 / Sayı: 46

Two 15th Century Ottoman Sufî Mysteries- An Historiographical Essay Part I: What Happened to Eşrefoğlu?

XV. Yüzyıl Osmanlı Sufiliğinde İki Esrarlı Nokta - Tarih Yazıcılığı Açısından Bir Deneme Bölüm I: Eşrefoğlu'nun Sonu Ne Oldu?

Pages
1–42
DOI
—

Abstract

Abdullah son of Eƾref, better known as Eƾrefoƭlu, Js a major fJgure of the cultural landscape of 15th century Ottoman Turkey. At hJs death he left a small dJvan of mystJcal poems, a much favored prose work on the prerequJsJtes for a mystJcally lJfe, and a shorter treatJse on the begJnnJng stages of “the path”. Other works have been mentJoned–but none satJsfactorJly accounted for. HJs lJfe story Js only sketchJly known, maJnly from a 17th century hagJographJcal work. PrevJously overlooked sources cast a shadow over the end of the poet sheJkh’s lJfe and raJse questJons about the general relJabJlJty of the wJdely receJved tradJtJon. ThJs hJstorJographJc essay attempts to explaJn the mystery of the end of hJs lJfe. RevJewJng the modern scholarly (and popular) lJterature on Eƾrefoƭlu’s lJfe and work, Jt also explores reasons why wrJters, past and present, have been reluctant to confront certaJn 15th century realJtJes.

Özet

Eƾrefoƭlu olarak meƾhur olan Abdullah b. Eƾref, XV. yüzylda Osmanl Anadolu’sunun kültürel manzarasnn en önemlJ ƾahsJyetlerJndendJr. DJvan, MüzekkJ al-Nüfus ve TarJkatname eserlerJnden ƾJmdJye kadar ona aJt olduƭu kesJnlJkle tespJt edJlebJlmJƾ olanlardr. Ad yüzyllar boyunca devam eden tarJkatna verJlmJƾtJr. Eƾrefoƭlu’nun hayat defalarca anlatlmƾsa da hJkayenJn detaylar Jlk olarak ancak XVII. yüzyldan kalan bJr menakbnamede bulunur. DJƭer kaynaklar -kJ bazlar bugüne kadar elJmJze geçmemJƾtJr- hayatnn sonunu olumsuz bJr ƾekJlde yanstrlar. Bu rJvayetler kabul edJlebJlJr mJ? Cevap evet Jse kaynaklarn XVII. yy. öncesJ sessJzlJƭJnJ nasl açklayabJlJrJz? Hayr Jse rJvayetlerJn bu zamanda doƭuƾunun sebebJ ne olabJlJr? Bu revJzyonJst deneme, kaynaklar ve lJteratürü yenJden gözden geçJrerek bu sorulara Jnandrc cevaplar vermeyJ hedefler. Ayn zamanda Eƾrefoƭlu’nun hayatnn bütün aydnlatlabJlJr safhalarn olabJldJƭJnce açklamay amaçlar.

Keywords: Eşrefoğlu Rumi, Osmanlı mutasavvıf şairleri, Azizlerin hayatına dair eserler