On the prospect of commercialization of Ottoman agriculture: The case of the village of Alpu (1844-45)

Osmanlı zirai sektörünün ticarileşebilme imkanı üzerine bir deneme: 1844–45 Alpu köyü örneği

Abstract

This study is based on the data about the revenue, the tax burden, the land and domesticated quadrupeds (as cattle, sheep etc.) of Alpu, the village of the town of Eskisehir in the municipality of Bilecik in the Hudavendigâr province, which is obtained from the book of wealth and income (temettuat) of the same region as preserved in the Ottoman Prime Ministry of Istanbul with the code number d. 07852 under the classification of BOA. ML. TMT. VRD. The study attempts to determine the wealth of the farmers of Alpu and its distribution throughout the village; and relates the data obtained from this attempt to the failure of the commercialization of Ottoman agriculture, to be followed by a short discussion about the reasons behind this failure. Departing from the preceding explorations of the same sort, the current study introduces the Gini co-efficient and the Lorenz curve of the village and thus, by making use of the household scatter diagram, establishes the distribution of income and property. The aim of doing that is to judge whether the current potential of the village hindered or furthered the commercialization of the agriculture. The result reached at the end of the study points out to the former, but still it should be noted that this result can not be enough to make a generalization with regard to the Ottoman agricultural sector and that this sampling study only helps us to see the picture of a cross-section of the Ottoman agricultural structure better.

Özet

Bu çalışma; BOA. ML. TMT. VRD. d. 07852 sayılı temettuat defterinde yer alan, Hüdavendigâr Eyaleti Bilecik Kaymakamlığı Eskişehir Kazası’na tabi Alpu Köyü’nün gelir, vergi, ziraî topraklar ve hayvanlara ilişkin verilerinden hareketle Osmanlı ziraî üreticisi olan köylülerin zenginlikleri ile bu zenginliğin köy ölçeğindeki dağılımını saptayarak, elde edilen sonuçlarla ziraî sektörün ticarileşememesi arasında ilişki kurmayı ve ticarileşememenin arkasındaki nedenleri kısaca tartışmayı amaçlamaktadır. Bu amaçtan hareketle bugüne kadar yapılan temettuat çalışmalarından farklı olarak köyün lorenz eğrisi çizilmiş ve gini katsayısı hesaplanarak; hane bazında elde edilen serpilme diyagramları yardımıyla gelirin ve mülkiyetin dağılımı ortaya koyulmuştur. Amaç, köyün mevcut durumunun ne ölçüde ticarileşmeye imkân sağladığı ya da engel olduğunun saptanmasıdır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar her ne kadar örnek olarak seçilen bir Osmanlı köyündeki bahsedilen yapının, ticarileşmeye imkân verecek nitelikte olmadığına işaret etse de, bu sonuçların genelleme yapacak kadar yaygın verilerden derlenmediği ve Osmanlı tarımsal kesiminin o yıllardaki röntgenini çekebilmemize yardımcı olacak bir örnekten elde edildiği hatırda tutularak okunmalıdır.