16. Yüzyılın Sonlarında Osmanlılar Tarafından Gence'de Kale Yapımı ve Gence-Karabağ Vilayetinde Osmanlı Taşra Yönetimi

The Ottoman Fortification of Ganja and Provincial Administration of Ganja- Qarabagh Province in the Late Sixteenth Century

Abstract

Fortress as a tool for the implementation of Ottoman military power was necessary for the upkeep and security of the Ottoman rule in Azerbaijan. Following its capture in 1588, Ganja was among the main towns of Azerbaijan fortified by the Ottomans. The primary aim of the fortification of Ganja was to maintain Ottoman rule in former Safavid beylerbeyi of Qarabagh, in the territories of which Ottomans established the vilâyet-i Gence Karabağ with seven sanjaks (districts). After fortifications, Ganja became one of the major garrison towns on the eastern frontier of the Ottomans. Apart from its military functions, the fortress served as the administrative seat of Ganja-Qarabagh province until it fell into the hands of the Safavids after the siege of 1606. In 1615, Ganja fortress, one of the examples of the late sixteenth century Ottoman military architecture in Azerbaijan, was subjected to destruction by the order of Shah Abbas I. Drawing mainly on primary sources, this article aims to explore the history of Ottoman fortifications of Ganja and examine some littlestudied aspects of Ottoman provincial administration of GanjaQarabagh province in the late sixteenth century.

Özet

1588 yılında Osmanlı idaresine geçişinin ardından, Gence Azerbaycan'ın Osmanlılar tarafından kale yapılmış şehirleri arasında yer aldı. Gence'de kale yapılmasının temel amacı Osmanlıların eski Safevi Karabağ Beylerbeyliği topraklarında kurdukları ve yedi sancaktan oluşan Gence-Karabağ vilayetinde Osmanlı hakimiyetini sağlamak ve kesinleştirmek olmuştur. Yapımından sonra, Gence kalesi Osmanlıların doğu sınırında önemli garnizon şehirlerinden biri haline geldi. 1606 kuşatması sonrasında yeniden Safevî yönetimine girene kadar Gence kalesi askerî olduğu kadar aynı zamanda, Gence-Karabağ vilayetinin yönetim merkezi gibi siyasi ve idari öneme de sahipti. Azerbaycan'da Osmanlı askeri mimarisinin örneklerinden biri olan Gence kalesi 1615 yılında Safevî Şahı I. Abbas'ın emriyle yıktırılmıştı. Bu makalenin amacı Osmanlılar tarafından Gence'de kale yapılmasının tarihini temel kaynaklara dayanarak araştırmak ve on altıncı yüzyılın sonlarında Gence-Karabağ vilayetinde Osmanlı taşra yönetiminin bazı az çalışılmış konularını incelemektir.