Educational status, aware ness and sources of information of osteoporosis patients

Osteoporotik hastaların eğitim düzeyleri, farkındalık durumları ve bilgi kaynakları: Çok merkezli araştırma

Yeşim Gökçe KUTSAL,Ayçe ATALAY,Şule ARSLAN,Aynur BAŞARAN,Ferhan CANTÜRK,Abdullah CİNDAŞ,Merih ERYAVUZ,Jale İRDESEL,İkbal Kıymet KARADAVUT,Yeşim KİRAZLI,DİLŞAD SİNDEL,Kazım ŞENEL,Füsun Güler UYSAL,Kadir YILDIRIM

Abstract

Osteoporosis is one of the major public health problems. Higher prevalence of most chronic diseases has been encountered in less educated subjects. Aim of this study was to assess educational status, knowledge and sources of information among subjects with osteoporosis. A multicentered trial involving 10 centers was carried out. Patients with bone mineral densities below 2.5 standard deviations either in femoral or lomber region were included in the study. Age, sex, height, weight, educational status, clothing style, drugs used for osteoporosis, age at menarche, age at menopause, type of menopause, oral contraception, presence of chronic disease, smoking status, physical activity level, calcium intake, knowledge about osteoporosis and sources of information was gathered using a questionnaire. 54 % of our patientshad knowledge about osteoporosis. Doctors were the most commonly utilized source of information (56.8%). Patients were divided into 3 groups according to educational status: less than 5 years (392 patients, 68.9 %), 6 to 8 years (53 patients, 9.3 °/o) and more than 9 years (124 patients, 21.8 %). Body mass index, presence of obesity, smoking status and physical activity levels were significantly different between the groups. Knowledge about osteoporosis was compared according to years of formal education. 43.7 °/o of patients with formal education less than five years, 62.3 % of patients with formal education 68 years and 83.7 % of patients with formal education more than 9 years had knowledge about osteoporosis. Knowledge about osteoporosis was significantly different between groups. Patients within different geographical regions were compared. Educational status, clothing style, smoking status, activity levels, calcium intake and knowledge about osteoporosis was found to be statistically significantly different between the groups. Education of both patients and doctors will lead to better understanding of concept of "bone health".

Özet

Pek çok kronik hastalık eğitim düzeyi düşük bireylerde daha sık olarak gözlenmektedir. Bu çalışmanın amacı günümüzde bir halk sağlığı sorunu olarak tanımlanan osteoporoz hastalığı olan bireylerin öğrenim düzeylerini belirlemek; osteoporozla ilgili bilgilerini ve bu bilgileri hangi kaynaklardan edindiklerini saptamaktı. Bu amaçla çalışmaya 10 merkezden toplam 576 hasta katıldı. Çalışmaya katılan merkezlere Eylül 2001 ile Ocak 2002 tarihleri arasında başvuran, lomber veya femoral bölge kemik mineral dansitesi ölçümü 2.5 SD ve altında olan hastalar araştırma kapsamına alındı. Hastaların yaşları, cinsleri, boy ve kilo ölçümleri, öğrenim düzeyleri, giyim şekilleri, osteoporoz için kullandıkları ilaçlar, menarş yaşı, menopoz yaşı, menopoza giriş şekli, oral kontraseptif kullanım öyküsü, kronik hastalığı olup olmadığı, sigara kullanım durumu, haftada kaç kez 20 dakikalık fiziksel aktivitede bulunduğu, kalsiyum alımı, osteoporoz konusunda bilgisi olup olmadığı ve varsa bilgi kaynakları soruldu. Hastalarımıza konu ile ilgili bilgileri olup olmadığı sorulduğunda % 54'ü konu ile ilgili bilgisi olduğunu belirtti. Osteoporoza ilişkin bilgi kaynakları sorulduğunda % 56.8'i doktorlarını en önemli bilgi kaynağı olarak ifade ettiler. Hastalar eğitim düzeylerine göre 5 yıl ve altında, 68 yıl ve 9 yıl ve üzeri olmak üzere 3 gruba ayrıldılar. 392 hasta (%68.9) 5 yıl ve altında, 53 hasta (% 9.3) 6 ile 8 yıl arasında ve 1 24 hasta (%21.8) 9 yıl ve üzerinde eğitim almıştı. Mevcut değişkenler eğitim gruplarına göre incelendiğinde vücut kitle indeksi, obezite, sigara kullanımı ve aktivite düzeyleri için anlamlı farklar bulundu. Osteoporoz hakkında hastaların bilgisi sorulduğunda 5 yıl altında eğitim alanların % 43.7'si; 68 yıl arası eğitim almış olan hastaların % 62.3'ü ve 9 yıl ve üzeri eğitim almış olanlardan % 83.7'si konu ile ilgili bilgisi olduğunu belirtti. Hastalarımız coğrafi bölgelere göre incelendiğinde eğitim, giyim şekli, sigara, aktivite düzeyi, kalsiyum alımı ve osteoporoz bilgisi açısından anlamlı farklar saptandı. Konu ile ilgili olarak hem hastaların hem de en önemli bilgilendirme kaynağı olarak gördükleri doktorların eğitimi "kemik sağlığı" bilincinin toplumda yerleşmesine yardımcı olacaktır.