Regeneration of lebanon cedar (Cedrus libani A. Rich.) by seeding method in its natural distribution areas at the backwaard of the Taurus Mountains

Sedirin (Cedrus libani A. Rich.) Toros ardı doğal yayılış alanlarında tohum ekimi metodu ile gençleştirilmesi

Abstract

The objective of this study is to determine the most suitable approaches, while applying the broadcast seeding method (full seeding), to regenerate the bare karstic lands resulted from heavy destruction of Lebanon Cedar, at backward of the Taurus Mountains (Konya Regional Forest Directorate, Ermenek Forest Enterprise). The study was carried out at three different ecological sites on karstic lands, which surface of soil at each site covered with different percentages of stones and boulders; such as less stony site (abandoned marginal agricultural lands), medium stony site (surface stoniness between 30-50%) and densly stony site (surface stoniness between 70-90%). The experimental design in each ecological site comprises two exposures- (blocks), (sunny and shady), two soil treatment-parcels (surface soil tillage( 10-20 cm depth) and untreated parcels (control)), and three different levels of seed weights with cone scales; sub-parcels (200kg/ha, 400kg/ha, 600kg/ha). Surface soil tillage couldn't be applied at densly stony ecological site. Survived seedlings were counted at the beginning and end of the four consecutive vegetation periods in thirty 1 m2 circular plots, which were sysematically placed in each sub-parcel. Analyses of variances were separately applied to each ecological site's survived seedlings of fourth vegetation period. Different survived seedlings groups were sepatered by Duncan test. The result of the research revealed that, both at treated (surface soil tillage at 10-20cm depth) and untreated soils, at sunny exposures of less stony site (abandoned marginal agricultural lands) 200kg/ha seed with cone scales (about 20kg/ha pure seeds) should be dispersed. But between 200-400kg/ha would be more reliable. At shady exposures 200kg/ha seeds with cone scales or 300kg/ha is required. But at abandoned marginal agricultural lands after deep soil cultivation, either application of broadcast seeding or planting by containerised seedlings could be better alternatives instead of surface soil tillage.At sunny exposures of medium stony site, in case of surface soil tillage, between 200-400kg/ha seeds with cone scales is required. At sunny sites without soil treatment, the amount of seed with cone scales to be dispersed should be between 400-600kg/ha. At shady exposures, when surface soil tillage is applied 200kg/ha seeds with cone scales would be enough while at least 400 kg/ha is required at untreated soil conditions. At densly stony site conditions, soil tillage by machine is impossible. At sunny exposures at least 400kg/ha seeds with cone scales is required. But between 400-600kg/ha should be dispersed according to the worse ecological conditions. At shady exposures of densly stony sites between 200-300kg/ha seeds with cone scales are needed. The amount should be increased up to 400kg/ha considering the worse ecological conditions. The amount of seeds with cone scales to be dispersed at sunny exposures must be 1.5-2 times of shady exposures of the same ecological site.

Özet

Bu araştırma ile, Toros sedirinin doğal olarak yayılış gösterdiği To-ros Ardı alanlarında (Konya Orman Bölge Müdürlüğü, Ermenek Orman İşletmesi), bu türün tahribi sonucu oluşan çıplak karstik alanların, tam alan serpme ekimi yöntemi ile, yeniden sedir ormanlarına kavuşturulmasında izlenecek yolun belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, kireç taşı ana kayaları üzerinde az taşlı alanlar (tarla koşulları; terk edilen marjinal tarım alanları), orta taşlı alanlar (yüzey taşlılığı % 30-50 arası) ve yoğun taşlı alanlar (yüzey taşlılığı % 70-90 arası) olmak üzere, üç farklı yüzey taşlılık alan grubunda (blokta) yürütülmüştür. Her blokta iki farklı bakı (güneşli ve gölgeli) dikkate alınarak, her bakı 10-20 cm sığ toprak işlemesi yapılan ve yapılmayan parsellere ve bu parseller de, hektara üç farklı ağırlık düzeyinde karpelli tohum ekilecek şekilde (200 kg/ha, 400 kg/ha ve 600 kg/ha) alt parsellere bölünmüştür. Ancak, yoğun taşlı alanlarda toprak işlemesi uygulanamamıştır. Fidan sayımları, ekimi izleyen dört vejetasyon periyodunun başında ve sonunda, her alt parselde sistematik olarak belirlenen 30'ar adet bir m_'lik alanda yapılmıştır. Dördüncü vejetasyon periyodu sonunda yaşayan fidan sayılarına, her yüzey taşlılık grubu için ayrı ayrı varyans analizleri uygulanmış, farklı gruplar Duncan testi ile ayrılmıştır. Bulgulara göre, az taşlı alanların güneşli bakılarında, toprak işlemesi yapılması veya yapılmaması durumunda hektara 200 kg (daha güvenilir olarak 200-400 kg arasında), gölgeli bakılarda ise 200 kg (daha güvenilir olarak 300 kg) karpelli tohum ekilmesinin uygun olacağı saptanmıştır. Az taşlı alanlarda sığ toprak işlemesi yerine derin toprak işlemesi yapılarak, ekim veya tüplü fidan dikimi uygulamasının daha iyi yaklaşımlar olacağı kanaatine ulaşılmıştır. Orta taşlı alanlardaki güneşli bakılarda, toprağın işlenmesi halinde hektara 200-400 kg, işlenmemesi durumunda 400-600 kg, gölgeli bakılarda ise toprağın; işlenmesi halinde 200 kg, işlenmemesi durumunda en az 400 kg karpelli tohum ekilmesinin uygun olacağı belirlenmiştir. Yoğun taşlı alanlardaki güneşli bakılarda (bu blokta toprak işlemesi yapılmamıştır), hektara 400 kg (koşullara göre 400-600 kg), gölgeli bakılarda ise 200-300 kg (koşullara göre 400 kg) karpelli tohum ekiminin uygun olacağı saptanmıştır. Güneşli bakılara ekilecek karpelli tohum miktarının, gölgeli bakılara ekilecek miktarın, yaklaşık 1.5-2 katı olması belirtilmiştir.