Türkiye’de geleneksel halk ilacı olarak kullanılan ağrı kesici etkili bitkiler-I MİDE AĞRISI

Abstract

Türkiye’de çeşitli hastalıkların tedavisinde halk tarafından kullanılan birçok bitki bulunmaktadır. Bu bitkiler ile hazırlanan halk ilaçlarının hangi tedavide, nasıl kullanıldığı nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar ulaşmıştır. Yapılan etnobotanik araştırmalar ile geleneksel tedavi yöntemleri kayıt altına alınmakta ve bu bilgilerin ilaç geliştirme çalışmalarına katkı sağlaması hedeflenmektedir. Etnobotanik araştırmaların taranması ile hazırlanan bu çalışmada Türkiye’de geleneksel tedavide mide ağrısına karşı kullanılan 221 taksona ulaşılmış ve bu taksonların bilimsel ve yöresel isimleri, familyaları, kullanılan kısımları ve mide ağrısında kullanılış şekilleri ile ilgili bilgiler derlenmiştir. Yapılan araştırmaya göre mide ağrısına karşı kullanılan bitkilerin yaygın olarak bulundukları familyalar Lamiaceae (59 takson), Asteraceae (28 takson), Rosaceae (14 takson), Apiaceae (12 takson), Hypericaceae (8 takson) ve Fabaceae (7 takson) familyalarıdır. Bu familya bitkilerinin mide ağrısına karşı kullanılmalarının başlıca sebebi, midevi etkiye sahip uçucu yağları içermeleridir. Bitkilerin tedavide en çok kullanılan kısımları sırasıyla topraküstü kısımları, yaprak, çiçek, meyve, kök ve tohum kısımlarıdır. Kullanılan kısımlar, dekoksiyonu veya infüzyonu hazırlanarak çay halinde, çiğ veya pişirildikten sonra yenerek ya da bal ile karıştırılmak suretiyle dahilen; bazı bitkilerin topraküstü kısımları ise lapa haline getirildikten sonra mide üzerine konarak haricen mide ağrısı tedavisinde kullanılmaktadır.

Özet

There are many plants used by the public in the treatment of various diseases in Turkey.The folk remedies prepared with these plants from which treatment and how they used have been reached to day-to-day by transferring the generations. Ethnobotanic researches and traditional treatment methods are recorded and it is aimed to contribute to drug development studies.In this study, which was prepared by screening of ethnobotanical researches, 221 taxa which used in traditional treatment against stomachache in Turkey are reached and the scientific , local names, families, used parts of these taxa and the forms used in stomachache were compiled. According to the research done, families that are commonly used for stomachache are Lamiaceae (59 taxa), Asteraceae (28 taxa), Rosaceae (14 taxa), Apiaceae (12 taxa), Hypericaceae (8 taxa) and Fabaceae (7 taxa). The main reason why these family plants are used against stomach ache is that they contain essential oils with stomach related effect. The most commonly used parts of the plants for treatment are herba, leaf, flower, fruit, root and seed. The parts used may be prepared as decoction or infusion in the form of tea, eaten fresh or after being cooked, or by mixing with honey; the herba of some plants is made into mush then put on the stomach is used externally in the treatment of stomachache.