Journals / Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 1
Lost Like Bekovich: Alexander Bekovich Cherkassky Expedition to Khiva in 1717
- Pages
- 93–111
- DOI
- —
Abstract
At the beginning of the 18th century, Peter I, who ruled Tsarist Russia between 1682 and 1725, have notonly embarked on reform movements that would make Russia great but also fought against the OttomanEmpire and Sweden. The Prut Campaign, took place in 1711 and ended with the victory of the Ottomans,left Russia in a difficult position and the campaign with Sweden continued until 1721. In order to providefunds for this campaign and to dominate the trade route to India and to take Khiva and Bukhara khanatesunder Tsarist Russia’s control, it became a must to organize a campaign on the Khanate of Khiva. For thisaim, committees have been established in accordance with Petro’s request and the expedition have beenexamined in detail. In 1714, it was eventually decided to start the campaign on the shores of the Caspian Seaand the Khanate of Khiva.In this study, it is discussed the appointment of Devlet Giray Mirza, who was born in a Muslimkabardian family and was named Aleksandr Bekoviç Çerkasskiy after his baptism, as the commander ofKhiva expedition, his preparations and his position at the end of the expedition. It is also focused on thepolitical and military significance of the expedition, the first campaign by the Russians on Turkestan; andmentioned the results of deep traces of the expedition on Russians’ memory.
Özet
1682-1725 yılları arasında Çarlık Rusya’yı idare eden I. Petro, XVIII. yüzyılın başlarında çarlığı ayağakaldıracak reform hareketlerine girişmekle kalmamış, Osmanlı Devleti ve İsveç ile de savaşmıştır. 1711yılında yapılan ve Osmanlı Devleti’nin zaferi ile biten Prut Savaşı Rusya’yı zor durumda bırakmış; İsveçile yapılan savaş ise 1721 yılına kadar devam etmiştir. Bu savaşa kaynak sağlayabilmek, Hindistan’a gidenticaret yoluna hâkim olabilmek ve güneyinde bulunan Hive ve Buhara hanlıklarını çarlığa bağlayabilmekamacıyla Türkistan hanlıklarından olan Hive Hanlığı’na bir sefer tertip edilmesi zaruri hâle gelmiştir. Buamaçla I. Petro’nun isteği doğrultusunda komisyonlar oluşturulmuş ve Hive üzerine yapılacak sefer tümayrıntılarıyla incelenmiştir. Nihayetinde 1714 yılında Hazar Denizi kıyılarına ve Hive Hanlığı üzerine seferebaşlanması kararı alınmıştır.Çalışmada Müslüman Kabardey bir ailenin ferdi olarak dünyaya gelen, vaftiz olduktan sonra AleksandrBekoviç Çerkasskiy adını alan Devlet Giray Mirza’nın Hive Seferi’nin komutanı olarak atanmasına, sefer içinyaptığı hazırlıklara ve seferin sonunda nasıl bir akıbete uğradığına değinilecektir. Ayrıca Ruslar tarafındanTürkistan üzerine düzenlenen ilk sefer olan Hive Seferi’nin siyasî ve askerî önemi üzerinde durulacak; buseferin Rusların hafızasında bıraktığı derin izlerin sonuçlarından bahsedilecektir.