Journals / Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 1
On Literariness
- Pages
- 127–140
- DOI
- —
Abstract
There have been various views on the elements making literary works different from other artworks from past to present. It is observed that the element providing an artistic identity for written or oral texts is narrated through literariness. Although there is a consensus stating that literariness is the distinguishing element of literary works, there are some divergences on what literariness derives from. Some elements of literariness have been highlighted from a general perspective: 1. Literariness is the fact that literary works are fictional, 2. Literariness is alienation from the daily language, 3. Literariness is to use the language in a way that it would evoke aesthetic pleasure, 4. Literariness is a phenomenon emerging as the reader reads the text, 5. Literariness derives from textuality, 6. Literariness derives from subjectivity. All these views on literariness may be open to discussion. It is rather difficult to overcome problems on determining the limits of a literary work based on the notion of literariness. The fact that a general definition of literariness is not and/or cannot be provided has an impact on this. Moreover, the fact that literature has distanced itself from rhetoric in this age causes the loss of criteria used in determining the quality of a given literary work. In this study, what constitutes as literariness will be the addressed and contradictory views on literariness will be discussed.
Özet
Edebî eserlerin diğer sanat eserlerinden ayrılan yönü hakkında geçmişten günümüze gelene kadar birçok görüş belirtilmiştir. Yazılı veya sözlü metni sanatsal bir hüviyete büründüren unsurun edebîlik (yazınsallık) olduğuna şahit olunur. Edebîliğin edebiyat eserlerinin ayırt edici özelliği olduğu hakkında görüş birliği olmasına rağmen edebîliğin neden kaynaklandığı ile ilgili fikir ayrılıkları mevcuttur. Genel olarak bakıldığında edebîliğin birkaç özelliği öne çıkarılmıştır: 1) Edebîlik eserin kurmaca (itibârilik) olmasıdır; 2) Edebîlik günlük dilden yabancılaşmadır; 3) Edebîlik dilin estetik bir haz uyandıracak şekilde kullanılmasıdır; 4) Edebîlik okuyucunun metni okuduğu anda ortaya çıkan bir olgudur; 5) Edebîlik metinsellikten kaynaklanır; 6) Edebîlik öznellikten kaynaklanır. Edebîlik hakkında öne çıkan bu görüşlerin hepsi tartışmaya açılabilir. Edebiyat eserinin sınırlarını, edebîlik olgusuna göre belirlemede yaşanan problemlerin üstesinden gelinmesi güçtür. Edebîliğin genel bir tanımının yapıl(a)maması söz konusu durumun yaşanmasında etkili olmaktadır. Ayrıca yaşadığımız çağda edebiyatın belagattan uzaklaşması, edebî eserin niteliğini belirlemede başvurulan ölçütlerin ortadan kaybolmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada edebîliğin ne olduğu üzerinde durulacak ve edebîlik hakkında ileri sürülen fikirlerde bulunan çelişkilere değinilecektir.