SOVIET MONUMENTAL PROPAGANDA IN THE CONTEXT OF IDEOLOGY AND ART RELATIONSHIP

Abstract

Art is a human phenomenon that exists within the social structure, so artwork carries traces from the society where it is produced. In this context, there is a strong relationship between art and society. The relationship between art and society requires ideological analysis at some point. Every artwork has relatively more or less ideological element and is often influenced by power structure. In this context, it is seen that artworks reproduce the dominant ideology and artworks can be used effectively in propaganda process. The aim of this work is to examine to sculptures in the context of ideology and propaganda produced in the direction of the monumental propaganda plan that is systematically carried out in the Soviet Union. Judgmental sampling technique has been used in the study and the work is limited to artworks of Vera Mukhina and Ivan Shadr. Semiotics was used as a method in the study, and the semantic analysis of the sculptures was based on the concept of denotation/connotation conceptualized by Roland Barthes.

Özet

Sanat, toplumsal yapı içerisinde varlık gösteren beşeri bir olgudur dolayısıyla her sanat yapıtı, üretildiği toplumdan izler taşımaktadır. Bu çerçevede sanat ve toplum arasında güçlü bir ilişki bulunmaktadır. Sanat ve toplum arasındaki ilişki, bir noktada ideolojik çözümleme yapmayı gerektirmektedir. Her sanat yapıtı, görece olarak az ya da çok ideolojik unsurlar barındırmaktadır ve çoğu zaman iktidar yapılanmalarının etkisine açıktır. Bu bağlamda sanat eserlerinin hakim ideolojiyi yeniden ürettiği ve propaganda faaliyetlerinde etkili olarak kullanılabildiği görülmektedir. Yapılmış olan bu çalışmanın amacı, Sovyetler Birliği’nde sistematik bir şekilde yürütülen anıtsal propaganda planı doğrultusunda üretilen heykelleri, ideoloji ve propaganda kavramları ekseninde incelemektir. Çalışmada yargısal örneklem tekniği benimsenmiştir ve çalışma Vera Mukhina ile Ivan Shadr’ın eserleriyle sınırlandırılmıştır. Çalışmada yöntem olarak göstergebilim kullanılmıştır ve heykellerin göstergebilimsel çözümlemesi, Roland Barthes’in kavramsallaştırdığı düzanlam/yananlam kavramları üzerinden yapılmıştır