A QUALITATIVE RESEARCH ON AN EFFECTIVE INTERNAL CONTROL SYSTEM: EXAMPLE OF COSO MODEL

ETKİN BİR İÇ KONTROL SİSTEMİ ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA: COSO MODELİ ÖRNEĞİ

Abstract

As a result of today’s economic and technologic development in every industry, companies ranges expanded and their organizations have become a complex structure. Within the increase of companies activities, internal control system’s importance and necessity have been felt way more than ever. Internal control system presents a big importance for achieving companies’ goals and realizing the activities. Internal control system was under debate by many national and international studies and regulations since it has gained importance. One of the most important of these studies is ‘‘COSO Internal Control System’’, and this model was published with the report named ‘‘Internal Control – Integrated Framework’’ by Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission (COSO) in 1992. COSO internal control model has beed developed to create a common sense and a comprehensive framework for internal control notion. COSO internal control system is a process to assure the efficiency and productivity of activities which being affected by company’s board of directors, senior management and other staff, the reliability of reporting and the relevance with related laws and regulations. COSO is accepted as framework that evaluates internal control’s efficiency and contains the design, the implementation and the execution of internal control. In this study, the effects of COSO based internal control system that built into operation will be evaluated by referring COSO internal control model.

Özet

Günümüzde her alanda yaşanan ekonomik ve teknolojik gelişmeler sonucunda işletmelerin alanları genişlemiş, faaliyetleri artmış ve bunun sonucunda organizasyon yapıları karmaşık bir hale bürünmüştür. İşletme faaliyetlerinin artmasıyla birlikte iç kontrol sisteminin önemi ve gerekliliği giderek daha çok hissedilmiştir. İşletme hedeflerine ulaşılmasında ve faaliyetlerin gerçekleşmesinde işletme yapısına tesis edilmiş iç kontrol sistemi büyük önem arz etmektedir. İç kontrol sisteminin her geçen gün önem kazanmasıyla birlikte, iç kontrol sistemi pek çok ulusal ve uluslararası çalışma ve düzenlemelere konu olmuştur. Bu çalışmaların en önemlilerinden biri ‘‘COSO İç Kontrol Modelidir’’. Bu model, 1992 yılında Treadway Komisyonunu Destekleyen Kuruluşlar Komitesi (COSO) tarafından ‘‘İç Kontrol Bütünleşik Çerçeve’’ adlı raporda yayımlanmıştır. COSO iç kontrol modeli, iç kontrol kavramı için ortak bir anlayış ve kapsayıcı bir çerçeve oluşturulması amacıyla geliştirilmiştir. COSO iç kontrol sistemi; işletmenin yönetim kurulu, üst yönetimi ve diğer personeli tarafından etkilenen; faaliyetlerin etkinliği ve verimliliği, raporlamanın güvenilirliği ve ilgili yasa ve düzenlemelere uygunluk amaçlarına ulaşılıp ulaşılmadığı konusunda makul güvence sağlamak üzere tasarlanmış bir süreçtir. COSO, iç kontrol sisteminin tasarlanmasını, uygulanmasını ve yürütülmesini içeren bir çerçeve olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada, COSO iç kontrol modeline değinilip, işletme yapısına tesis edilmiş COSO tabanlı iç kontrol sisteminin etkileri değerlendirilmektedir.