Journals / Mavi Atlas / 2018 / Cilt: 6 - Sayı: 2

FIRST CITIES AND PASSING TO WRITING CULTURE

İlk Şehirler ve Yazılı Medeniyete Geçiş

Journal
Mavi Atlas
Pages
46–74
DOI
—

Abstract

Writing firstly exists in Mesopotamia at the end of the year 400 B.C. Writing firstly began with hieroglyph in Sumers. It began with picture writing and then changed to ideographic writing. Before building the cities, human beings firstly settled down in Neolytic era. In the valley of the southeastern Toros mountains, they setteler the first villages. After that, the first cities exist in southern Mesopotamia at the end of the 4000 B.C. The first cities which were accepted that Sumers founded were politically city states at the same time. We can give Ur, Uruk, Eridu, Lagoes, Kis and Larsa cities as an example to these city states which were called sites. Harran, Babil and Jerussalem are first big city samples. Judgement and law writing tradition firstly began with Sumers. These judgement and law writings affected all the societies lived in Mesopotamia by the time. Urukagina laws were the first known law writing materials. Hammurabi laws were amongst the ol dest and well protected laws which exist in Mesopotamia in 1760 B.C. Among the law collections before this era, the law book of Ur king Ur Namnu (2050 B.C.), Eşnunna law book (1930 B.C) and the law book of Lipit İştar from Isin can be counted.The invention of the writing is the most important step to reach the culture to the level of our Era.

Özet

Yazı ilk defa MÖ 4. bin yılın sonlarında Mezopotamya’da ortaya çıkmıştır. Resim yazısı ile başlamış zamanla ideografik yazı şekli ortaya çıkmıştır. İlk olarak çivi yazısı sistemi ile ve Sümerce olarak başlamıştır. İnsanoğlu kentleri kurmadan önce Neolitik dönem ile yerleşik hayata geçmiştir. Güneydoğu Toroslar’ın eteklerinde, ilk köy yerleşimleri kurulmuştur. Ardından ilk kentler MÖ 4000’li yılların sonlarına doğru Güney Mezopotamya’da ortaya çıkmıştır. Sümerler tarafından kurulduğu kabul edilen ilk kentler, aynı zaman da siyasal olarak birer kent devletiydi. Site adı verilen, bu kent devletlerine Ur, Uruk, Eridu, Lagaş, Kiş ve Larsa gibi devletleri örnek verebiliriz. Harran, Babil, Kudüs ilk büyük kent örneklerini oluşturur. Mezopotamya’da hukuk ve kanun yazma geleneği Sümerler ile başlamıştır. Bu gelenek ve kanun yazma tekniği zamanla Mezopotamya’da yaşamış olan tüm toplumları etkilemiştir. Urukagina Kanunları, bilinen ilk Sümerce hukuk metnidir. Hammurabi Yasaları ise MÖ 1760 yıllarında Mezopotamya’da ortaya çıkan tarihin en eski ve en iyi bir şekilde korunmuş yazılı kanunları arasındadır. Bu dönemden önce ortaya çıkan yasa koleksiyonları arasında Ur kralı Ur-Namnu’nun kanun kitabı (MÖ 2050), Eşnunna tarafından oluşturulan kanun kitabı (MÖ 1930) ve İsin’li Lipit-İştar’ın kanun kitabı (MÖ 1870) bulunmaktadır. Yazının bulunması uygarlığın, bugün geldiği noktaya ulaşmasında atılmış en önemli adımdır.

Keywords: Eridu – Yazı – Ur – Kudüs – Babil – Urugakina