General Situation of Bayburt City at the end of 19th Century According to Mehmed Hüsnü Bey’s Report

Kaymakam Mehmed Hüsnü Bey’in Raporuna Göre 19. Yüzyıl Sonunda Bayburt Kazasının Genel Durumu

Abstract

In the Ottoman Empire, the 1864 provincial regulations reorganized the administrative structure. With this arrangement, district governors began to be appointed as administrators to city. The district governers made efforts to develop the places they were appointed and to establish new institutions in there. One of them was the Governor of Bayburt Mehmed Hüsnü Bey. Mehmed Hüsnü Bey, who was appointed to Bayburt at January 1987, prepared a statistic report about the general situation of Bayburt city for 1314 (1898-1899) in 1315 Rumi. This report included some information about administrative, finance, public works, education, juidiciary, communications and municipilaty. In this study, which was established within the framework of this statistics, administrative structure and institutions of the city at the end of the 19th century, city population and its quality, income-expenditure status of the finance, agriculture-livestock and property sales, the financial status of public works (particularly Ziraat Bank), modern educational institutions in the city and the situation of the municipality were evaluated. In addition, annuals of the period were also used significantly in order to support the information in the statistics and to detail some issues. The aim of this study was to reveal the general situation of the Bayburt city at the end of the 19th century.

Özet

Osmanlı Devleti’nde 1864 Vilayet Nizamnamesi, idari yapılanmayı yeniden düzenlemişti. Bu düzenleme ile kazalara yönetici olarak kaymakamlar atanmaya başlandı. Kaymakamlar atandıkları yerlerin kalkınması ve merkezde oluşturulan yeni kurumların buralarda da tesisi için çaba sarf etmekteydi. Bu kişilerden biri de Bayburt Kaymakamı Mehmed Hüsnü Bey’di. Ocak 1897 tarihinde Bayburt’a atatan Mehmed Hüsnü Bey, Rumi 1315 yılında Anadolu Vilayetleri Umum Müfettişliğine Bayburt kazasının 1314 (1898-1899) yılına dair genel durumunu ortaya koyan bir istatistik hazırladı. İstatistik; mülkiye, maliye, nafıa, maarif, adliye, muhabere ve belediyeye ait bilgiler içermekteydi. Mehmed Hüsnü Bey’in hazırlamış olduğu istatistik temelinde oluşturulan bu çalışmada, XIX. yüzyılın sonunda kazanın idari yapılanması ve kurumları, kaza nüfusu ile bunun niteliği, maliyeye ait gelir-gider durumu, tarım ve hayvancılık ile mülk satışları, başta Ziraat Bankası olmak üzere nafıanın mali durumu, kazada mevcut modern eğitim kurumları ve belediyenin durumu değerlendirilmeye çalışıldı. İstatistikteki bilgileri desteklemek ve bazı konuları detaylandırmak amacıyla, döneme ait salnamelerden de önemli ölçüde faydalanıldı. Böylelikle bu çalışma, Bayburt kazasının XIX yüzyıl sonlarındaki genel durumunu ortaya koymayı amaçlamaktadır.