The fatty liver in patients with diabetes mellitus

İ. Halil BAHÇECİOĞLU,Selman ÇELEBİ,Mutlu CİHANGİROĞLU,Emir DÖNDER,Murat AKFIRAT,Ali DEMİR,Selami SERHATLİOĞLU

Abstract

PURPOSE: Diabetes mellitııs is one of the most important causes of fatty liver. In this study, the prevalence, clinical and biochemical evaluation of fatty liver in patients with diabetes mellitus were investigated. METHODS: The total 100 diabetic patients (46 males, 54 females ages ranging 34 to 73 years) were included. Fatty liver was diagnosed by sonographically. Fatty liver was classified into three categories (Grade I-III). RESULTS: Sonographic liver findings were normal in 46 (46 %) patients and fatty liver in 54 (54 %) patients. Grade I steatosis in 30 of cases (55.6 %) and grade U steatosis in 24 of cases (44.4 %) was determineted by sonography. There was no grade III steatosis. The level of fasting blood glucose, glikolized hemoglobin and body mass index were significantly increased in diabetic patients with fatty liver than without fatty liver ((p<0.001, p<0.001, p<0.01, respectively). The correlation between grade of steatosis and body mass index (r=0.38; p<0.0l), the level of fasting blood glucose (r=0.36; p<0.01), glicolized hemoglobin (r=0.48; p<0.001) were significant. There was no correlation between the grade of steatosis and the duration of diabetes mellitus (r=0.12; p=0.44) and no significant difference for the prevalence of fatty liver in patients with receiving oral antidiabetic than no receiving (x2 = 3.41; p<0.064). 42 (77.7%) of all diabetic patients were obese, but 12 (% 22.3) of all diabetic patients were non-obese. The. elevation of alanin aininotransferase and aspartate aminotransferase were observed in 24 (46.1 %), in 12 (22.2 %) of diabetic patients with fatty liver. CONCLUSION: The prevalence of fatty liver was highly increased in patients with diabetes mellitus. Fatty liver was also present in patients with non-obese diabetic patients. The grade of steatosis may be considered as an indicator for metabolic control of diabetes mellitus.

Özet

AMAÇ: Diabetes mellitııs yağlı karaciğerin en önemli nedenlerinden birisidir. Bu çalışmada diabetik hastalarda yağlı karaciğerin sıklığı, ilişkili olduğu klinik ve biyokimyasal bulgular incelendi.YÖNTEM: Yaşları 34 ile 73 arasında değişen 46'sı erkek, 54'ü kadın toplam 100 diabetik hasta çalışmaya alındı. Yağlı karaciğer tanısı ultrasonografık olarak konuldu. Sonografık olarak yağlı karaciğer üç kategoride değerlendirildi (grade I-III).BULGULAR: Hastaların 46'sında (% 46) normal sonografik karaciğer bulguları, 54'ünde (% 54) ise yağlı karaciğer saptandı. Olguların 30'unda (% 55.6) grade I, 24'ünde (% 44.4) grade II yağlanma saptandı. Grade III yağlanma yoktu. Yağlanması olan diabetik hastaların ortalama açlık kan şekeri, glikolize hemoglobin düzeyi ve vücut kitle indeksi yağlanması olmayanlara göre anlamlı yüksekti (sırasıyla, p<0.001, p<0.001, p<0.01). Yağlanma derecesi açlık kan şekeri (r=0.36; p<0.01), glikolize hemoglobin düzeyi (r-0.48; p<0.001) ve vücut kitle indeksi (r0.38; p<0.01) ile anlamlı ilişkili bulundu. Diabetin süresi (r=0.12; p=0.44) ile yağlanmanın derecesi arasında anlamlı ilişki bulunamadı. Oral antidiabetik kullanan ve kullanmayan diabetikler arasında yağlanma sıklığı açısından anlamlı farklılık bulunamadı (x2=3.41; P=0.064). Yağlı karaciğeri olan diabetiklerin 42'si (%77.7) obes, 12'si (%22.3) obes değildi. Yağlı karaciğeri olan diabetik hastaların 24'ünde (% 46.1) alanın aminotransferaz, 12' sinde (% 22.2) aspartat aminotransferaz yüksekliği saptandı. SONUÇLAR: Diabetes mellitusta yağlı karaciğer sıklığı oldukça yüksektir. Yağlı karaciğer obes olmayan diabetiklerde de görülmektedir. Yağlanmanın derecesi diabetin metabolik kontrolünün bir göstergesi olarak düşünülebilir.