Kendi kendine meme muayenesi: Erken tanıda ne kadar önemli?

Özet

Sağlık bilimlerindeki ilerlemelere, tanı ve tedavi girişimlerindeki hızlı gelişim ve değişimlere, sağlık riskleri konusunda toplumdaki duyarlılığın giderek artmasına karşın, meme kanseri kadınların yaşamını önemli ölçüde tehdit eden, evrensel bir sorundur. Dünya’da kadınlarda görülen tüm kanserler arasında meme kanserinin ilk sırada; kadın ve erkek birlikte değerlendirildiğinde ise akciğer kanserinden sonra geldiği görülmektedir. Düşük-orta gelirli ülkeler grubunda olan Türkiye’deki kanser insidansı verilerinde gözlenen çarpıcı artış, meme kanserinde erken tanı çalışmalarına ağırlık verilmesini zorunlu kılmaktadır. Yakın geçmişe kadar meme kanserinin erken tanısı için kendi kendine meme muayenesi (KKMM), kadınların yapması gereken, yaşamlarını güvenceye alan bir uygulama olarak tanıtılmış ve meme sağlığı otoritelerince meme kanseri tarama rehberlerinde yer verilmiştir. Son yıllarda gerçekleştirilen randomize kontrollü çeşitli çalışmalarda KKMM’nin, erken tanıda etkin olmadığı bildirilmiş; bu doğrultuda, meme sağlığı otoriteleri KKMM’nin tarama yöntemi olarak farkındalıkların arttırılmasında önemli olduğu ancak tek başına meme kanseri mortalitesini azaltmada sınırlı bir etkiye sahip olduğu sonucuna varmışlardır. Türkiye’nin de içinde yer aldığı gelişmekte olan düşük-orta gelirli ülkelerde tüm bireylerin sağlık güvencelerinin olmaması ve ekonomik yetersizlikler nedeniyle pahalı bir yöntem olan düzenli mamografi yaptırma oranının düşük olması, hiçbir maliyet gerektirmeyen KKMM’ni, meme kanserinin erken tanısında tartışmasız önemli bir gereklilik ve kaçınılmaz bir uygulama olarak önemli bir yere oturtmaktadır.