Journals / Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi / 2020 / Cilt: 10 - Sayı: 1
On regimen of elders in Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb by Muhadhdhab al-dīn b. Hubal al-Baghdādī
- Pages
- 115–123
- DOI
- —
Abstract
Object: To examine the chapter related to regimen of elders in Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb by Muhadhdhab al-dīn b. Hubal al-Baghdādī (1122-1213) who served the Ahlatshahs, the Artuqids and the Zengids during the Seljuq era in this study.Materials and Method: A printed copy of Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb by Muhadhdhab al-dīn b. Hubal al-Baghdādī in the Library of Department of History of Medicine and Ethics, Faculty of Medicine, Ankara University is examined in this study. The chapter regarding regimen of elders in the first volume of the book is translated from Arabic into Turkish, and presented in results section, and then discussed with the information on this subject in the light of literature for the history of medicine.Results: Information on the regimen of elders is in the final section of the chapter related to regimen of the children, the young, the middle-aged and the old under the title of “faṣl fī tadbīr al-insān min al-ṣibyān wa al-shubbān wa al-kuhūl wa al-mashāyikh”.Conclusion: The information on regimen of elders are in accordance with the principles of humoral paradigm and quite parallel to ones in the works known as main sources of medicine such as Liber Regalis by Haly Abbas and the Canon of Medicine by Avicenna in Islamic world in medieval times.
Özet
Amaç: Bu çalışmada Selçuklular devrinde Ahlatşahlara, Artuklulara ve Zengilere hizmet etmiş olan hekim Muheẕẕebu’d-dīn b. Hubel el-Baġdādī (1122-1213)’nin Kitābu’l-Muḫtārāt fī’ṭ-Ṭıbb adlı eserinin yaşlıların tedbiriyle ilgili bölümünün incelenmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışmada Muheẕẕebu’d-dīn b. Hubel el-Baġdadī’nin Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Kütüphanesi’nde bulunan Kitābu’l-Muḫtārāt fī’ṭ-Ṭıbb adlı eserinin matbu bir nüshası kullanılmıştır. Eserin birinci cildinde yer alan yaşlıların tedbiri ilgili bölüm Arapçadan Türkçeye çevrilerek çalışmanın bulgular bölümünde sunulmuş ve bu konu tıp tarihi literatürü ışığında tartışılmıştır.Bulgular: Yaşlıların tedbiri ile ilgili bilgilerin yer aldığı bölüm Kitābu’l-Muḫtārāt fī’ṭ-Ṭıbb’da çocukların, gençlerin, orta yaşlıların ve yaşlıların tedbirinin ele alındığı “faṣlun fī tedbīri’l-insāni mine’ṣ-ṣıbyāni ve’ş-şubbāni ve’l-kuhūli ve’l-meşāyiḫ” başlığını taşımakta olup, yaşlıların tedbiri hakkındaki bilgiler bu bölümün sonunda yer almaktadır. Sonuç: Kitābu’l-Muḫtārāt fī’ṭ-Ṭıbb’da yaşlıların tedbiri hakkında verilen bilgilerin humoral paradigmanın ilkeleri ile uyumlu olduğu ve ʿAlī b. el-ʿAbbās el-Mecūsī’nin Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye ve İbn Sīnā’nın el-Ḳānūn fī’ṭ-Ṭıbb gibi Orta Çağ’da İslam dünyasında tıbbın ana kaynakları olarak bilinen eserlerde yaşlıların tedbirinin ele alındığı bölümlerde yer alan bilgilerle oldukça koşutluk gösterdiği görülmektedir.